"᾿Εγώ εἰμί τὸ Α καὶ τὸ Ω, ἡ ἀρχὴ καὶ τὸ τέλος, ὁ πρῶτος καὶ ὁ ἔσχατος" (᾿Αποκ. κβ΄, 13)

Κείμενα γιά τήν ἑλληνική γλῶσσα στή διαχρονική της μορφή, ἄρθρα ὀρθοδόξου προβληματισμοῦ καί διδαχῆς, ἄρθρα γιά τήν ῾Ελλάδα μας πού μᾶς πληγώνει...


Σάββατο 11 Δεκεμβρίου 2010

᾿Εκοιμήθη ὁ Πρωτοψάλτης καί Καθηγητής Χρῆστος Χατζηνικολάου


του Κωνσταντίνου Δ. Πολίτη

Έφυγε από κοντά μας ο Χρήστος Χατζηνικολάου, δάσκαλός μου, επί μισό αιώνα Πρωτοψάλτης του Καθεδρικού ναού της Αγίας Παρασκευής Αττικής. Υπηρέτησε στη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση ως Καθηγητής Μουσικής, και στην Ωδειακή Εκπαίδευση ως Διευθυντής της Σχολής Βυζαντινής Μουσικής του Εθνικού Ωδείου. Υπήρξε πρωτοστάτης του ιεροψαλτικού συνδικαλισμού από το 1964 μέχρι το 2005 περίπου. Διετέλεσε Πρόεδρος του Πανελληνίου Συνδέσμου Ιεροψαλτών "Ρωμανός ο Μελωδός και Ιωάννης ο Δαμασκηνός" καθώς και Πρόεδρος της Ομοσπονδίας Συλλόγων Ιεροψαλτών Ελλάδος (ΟΜΣΙΕ).

Γεννήθηκε στα Σκουρέικα της Σάμου το 1935 και τα πρώτα βήματα στην ψαλτική τα έκανε με τον διακεκριμένο Σάμιο Πρωτοψάλτη του Παναγίου Τάφου Ε. Βαμβουδάκη. Σπούδασε στην Πάντειο και στο Εθνικό Ωδείο.

Επί των ημερών του η ιεροψαλτική τάξη γνώρισε σημαντική πρόοδο τόσο σε καλλιτεχνικό όσο και σε επιστημονικό επίπεδο. Θα μείνει στην ιστορία για την σθεναρή αντίθεσή του με τη Μέθοδο διδασκαλίας του Σίμωνα Καρρά και των μαθητών του αλλά και για τους αγώνες του για τη θεσμική αναβάθμιση του ιεροψαλτικού λειτουργήματος.

Επί θητείας του ψηφίστηκε, ο πρώτος στην ιστορία, Κανονισμός Ιεροψάλτου από την Εκκλησία της Ελλάδος σε συνεργασία με τον Μακαριστό Αρχιεπίσκοπο Αθηνών και Πάσης Ελλάδος κυρό Χριστόδουλο, με τον οποιο τον συνέδεε στενή φιλία.

Από σήμερα θα υμνεί τον Πανάγαθο μετέχοντας και αυτός στην παλαίφατη σεπτή χορεία των κεκοιμημένων ιεροψαλτών που τόσο αγάπησε. Αιωνία του η μνήμη.

Πηγή:http://melos-epeisakton.blogspot.com

Μία ἄλλη σεβαστή κατά πάντα ἄποψη: ᾿Επιστολή Μητροπολίτου ᾿Ηλείας σέ ἀστυφύλακα γιά Κάρτα Πολίτη


Αγαπητέ μου Άγγελε,
Έλαβα την κάρτα σου με τις Χριστουγεννιάτικες ευχές σου και σ’ ευχαριστώ πολύ. Ιδιαίτερα μάλιστα σ’ευχαριστώ και σε συγχαίρω γιατί μου εμπιστεύτηκες τον λογισμό σου, αν πρέπει να πάρης τη Κάρτα του Πολίτη με το 666. Επ’ αυτού σου γνωρίζω τα εξής :
1. Πρέπει να ξεχωρίσης την νέα Αστυνομική σου ταυτότητα από την «Κάρτα του Πολίτη». Για την νέα Αστυνομική ταυτότητα, που αρνήθηκαν κάποιοι Αστυνομικοί να την παραλάβουν και δια τούτο αποτάχτηκαν, σου στέλνω το πρόσφατο Γράμμα του Αρχηγού της Ελληνικής Αστυνομίας σας κ. Οικονόμου προς τον Μακαριώτατον Αρχιεπίσκοπον Αθηνών κ. ΙΕΡΩΝΥΜΟΝ, δια του οποίου τον διαβεβαιοί ότι : «Πέραν των ανωτέρω, το υπηρεσιακό δελτίο ταυτότητος δε φέρει ούτε περιέχει στοιχεία, «μαγνητικές ταινίες», ηλετρονικά μικροκυκλώματα (chip) ή οποιοδήποτε άλλο εμφανές ή μη τεχνικό μέσο, στοιχείον, σύμβολο ή αριθμό που να αντίκειται στη νομιμότητα, πολλώ δε μάλλον να αντιβαίνει στις επιταγές της χριστιανικής πίστης». Επομένως αφού είναι απλώς μία ηλεκτρονική ταυτότητα χωρίς το 666, δεν υπάρχει κανένας λόγος να μη την πάρης. Όσοι έχουν διαφορετική γνώμη, ας αποδείξουν ότι η νέα Αστυνομική σας ταυτότητα περιέχει το 666 και όχι να λένε λόγια του αέρος είτε γιατί θέλουν να δημιουργούν προβλήματα ανησυχίας και ανωμαλίας, όπως κάποιοι ανόητοι φαρσέρ, είτε για αντιπολίτευση στην Κυβέρνησι και για άλλους δικούς τους λόγους.
2. Δια την λεγομένην «Κάρτα του Πολίτη» σου γνωρίζω τα εξής :
1. Ακόμη δεν υπάρχει κάτι το συγκεκριμένο γύρω από το τι θα περιέχη. Η Ιερά Σύνοδος παρακαλούθησε το θέμα και ώρισε Ειδική Συνοδική Επιτροπή με Αρχιερείς και Ειδικούς Επιστήμονες (Συνταγματολόγους, Καθηγητάς της Πληροφορικής, δογματικής και της ερμηνείας της Κ. Διαθήκης, Δικαστικούς κ.λ.π.), η οποία και ερευνά το θέμα. Στη πρώτη συνάντησι που έγινε την 15-11-2010 και στην οποία εκλήθηκαν και παρευρέθησαν και Κυβερνητικοί Παράγοντες, έγινε μια πρώτη εκτίμησι, η οποία απετυπώθη στο από 17-11-2010 Ανακοινωθέν της Ιεράς Συνόδου, το οποίον και σου στέλνω να το διαβάσης με προσοχή, να το έχης και να το δείχνης όπου χρειάζεται.
2. Όταν ο Υπουργός Εσωτερικών έκανε επισήμως ανακοίνωσι των Προθέσεων της Πολιτείας να προβή στην έκδοσι της «Κάρτας του Πολίτη» και εκάλεσε τους φορείς και τους πολίτας εις διαβούλευσι, τότε και πάλιν συνεκλήθη η Συνοδική Επιτροπή την Τρίτη 7-12-2010 και εισηγήθη σχετικά στην Ιερά Σύνοδο, η οποία και εξέδωκε την 8-12-2010 επίσημη σχετική Ανακοίνωσι, τη οποίαν επίσης σου αποστέλλω.
Επομένως μην ανησυχείς. Έχουν γνώσιν οι «Φύλακες» της Ορθοδόξου Εκκλησίας μας, δηλαδή η Ιερά Σύνοδος και οι κατά τόπους Επίσκοποι και πρέπει όλοι να τους εμπιστευόμεθα.
Αγαπητέ μου Άγγελε,
Στην ιστορία της Εκκλησίας όσοι εμπιστεύτηκαν τον εαυτό τους στη Εκκλησία και τους εκάστοτε Αρχιερείς της, αυτοί εσώθηκαν. Όσοι ενόμισαν ότι η ιδική τους κρίσις και γνώμη είναι καλύτερη από τους Εκκλησιαστικούς Άρχοντες, έπεσαν στην αίρεσι και απωλέσθησαν.
Στους συγγενείς σου και τους Συναδέλφους σου δώσε τις πατρικές μου ευχές να περάσουν ειρηνικά και σωτήρια Χριστούγεννα, το δε νέον έτος 2011 να είναι ευλογημένο από τον Σαρκωθέντα Κύριον και να το διέλθουν με σωματική και πνευματική υγεία και πλουσίαν και μόνιμη οικογενειακή χαρά και προκοπή.
Επί τούτοις διατελώ,
† Ο Ηλείας ΓΕΡΜΑΝΟΣ
Ιερά Μητρόπολη Ηλείας
 

Μητρ. Ναυπάκτου Ιερόθεος: Διατὶ ἀποτελοῦν αἵρεσιν ἡ μεταπατερικὴ – νεοπατερικὴ «θεολογία», ἐνῶ εἶναι νάρκη εἰς τὰ θεμέλια τῆς Ὀρθοδόξου Θεολογίας.

Αἱ ἀπόψεις των ἀμφισβητοῦν οὐσιαστικῶς τὴν Ὀρθόδοξον Διδασκαλίαν, ἡ ὁποία τονίζει ὅτι «πᾶσα ἡ ἀλήθεια» ἀπεκαλύφθη ἐφ᾽ ἅπαξ τὴν ἡμέραν τῆς Πεντηκοστῆς. Μὲ τὰς θέσεις των ἀμφισβητοῦν καὶ τὰς ἀποφάσεις τῶν Οἰκουμενικῶν Συνόδων, αἱ ὁποῖαι εἶναι ζωντανοὶ ὀργανισμοὶ διὰ τὴν Ἐκκλησίαν μας. Διὰ νὰ εἴμεθα Ὀρθόδοξοι καὶ νὰ ἔχωμεν τὴν βεβαιότητα τῆς σωτηρίας μας δὲν μᾶς χρειάζεται καμμία νεοπατερική, μεταπατερικὴ καὶ συν- αφειακὴ θεολογία. Τί μᾶς χρειάζεται; Ποίους Ἁγίους καὶ Πατέρας τῆς Ἐκκλησίας μας ἐπικαλεῖται ὁ Σεβασμιώτατος Μητροπολίτης Ναυπάκτου κ. Ἱερόθεος εἰς τὴν ἀπάντησίν του πρὸς τὴν Ἀκαδημίαν Θεολογικῶν Σπουδῶν τῆς Ἱερᾶς Μητροπόλεως Δημητριάδος.

Νάρκη εἰς τὰ θεμέλια τῆς Ὀρθοδόξου Θεολογίας ἀποτελοῦν ἡ νεοπατερικὴ καὶ ἡ μεταπατερικὴ θεολογία, διότι ἡ μὲν πρώτη διακηρύσσει ὅτι δὲν πρέπει νὰ ἐπαναλαμβάνονται, ἁπλῶς τὰ κείμενα τῶν Πατέρων τῆς Ἐκκλησίας, ἀλλὰ νὰ ἐντοπίζεται τὸ «πνεῦμα» των καὶ νὰ μεταφέρεται εἰς τὰ δεδομένα τῆς ἐποχῆς μας (ἤτοι πῶς θὰ ὡμίλουν οἱ Πα- τέρες τῆς Ἐκκλησίας διὰ σύγχρο- να θέματα), ἡ δὲ δευτέρα θεωρεῖ ὅτι δὲν μᾶς χρειάζονται πλέον οἱ Πατέρες τῆς Ἐκκλησίας, διότι ἔζησαν εἰς ἄλλας ἐποχὰς καὶ ὡς ἐκ τούτου δὲν δύνανται νὰ μᾶς βοηθήσουν, διότι εἰς τὴν ἐποχήν των ἦσαν ἄλλα τὰ ὀντολογικὰ καὶ κοσμολογικὰ ἐρωτήματα. Αἱ ἀπόψεις αὗται εἶναι αἱρετικαί, διότι οὐσιαστικῶς ἀμφισβητοῦν τὴν Ὀρθόδοξον διδασκαλίαν, ἡ ὁποία τονίζει ὅτι «πᾶσα ἡ ἀλήθεια» ἀπεκαλύφθη ἐφ᾽ ἅπαξ τὴν ἡμέραν τῆς Πεντηκοστῆς.

Τὰ ἀνωτέρω ἐπισημαίνει εἰς τεκμηριωμένην ἀνάλυσίν του «περὶ τῆς νεοπατερικῆς, μεταπατερικῆς καὶ συναφειακῆς “θεολογίας”» ὁ Σεβασμιώτατος Μητροπολίτης Ναυπάκτου κ. Ἱερόθεος.

Τὴν ἀνάλυσιν, ἡ ὁποία στηρίζεται εἰς κείμενα τῶν Πατέρων τῆς Ἐκκλησίας καὶ ἰδιαιτέρως εἰς τὴν ἀντιαιρετικὴν Παλαμικὴν Θεολογίαν τὴν ἔκαμνεν ἀρκετὰς ἑβδομάδας μετὰ τὸ συνέδριον τῆς Ἀκαδημίας Θεολογικῶν Σπουδῶν τῆς Ἱερᾶς Μητροπόλεως Δημητριάδος.
Τὴν ἀνάλυσιν αὐτὴν (ὑπὸ ἡμερομηνίαν 2α Αὐγούστου) ὁ «Ο.Τ.» δὲν εἶχε δημοσιεύσει, διότι τὴν προαναφερομένην ἡμερομηνίαν ὥδευε πρὸς τὸ πιεστήριον διὰ τὴν ἔκδοσιν τοῦ φύλλου πρὸ τῶν θερινῶν διακοπῶν.
Μετὰ τὴν ἐπιστολὴν τοῦ Σεβ. Μητροπολίτου Γλυφάδας κ. Παύλου πρὸς τὴν Ἱεραρχίαν, τὴν ὁποίαν καλεῖ νὰ ἀσχοληθῆ μὲ τὴν αἵρεσιν τῆς μεταπατερικῆς καὶ συναφειακῆς «θεολογίας» μᾶς ἐπεσημάνθη ἡ παράλειψις, (ὑπὸ τοῦ «Ο.Τ.» τῆς δημοσιεύσεως) τῆς ἐμπεριστατωμένης ἀναλύσεως τοῦ Σεβ. Μητροπολίτου Ναυπάκτου καὶ Ἁγίου Βλασσίου κ. Ἱεροθέου. Αὕτη ἔχει ὡς ἑξῆς:

Κλονίζουν σοβαρῶς τὸ θεμέλιον τῆς σωτηρίας

«Μελετώντας κανεὶς τὰ κείμενα τῆς Ἁγίας Γραφῆς καὶ τῶν Πατέρων, διαπιστώνει ὅτι ἡ βάση τῆς Ὀρθόδοξης Θεολογίας εἶναι ἡ ἀποκάλυψη τοῦ Θεοῦ, ποὺ δόθηκε στοὺς Προφῆτες, τοὺς Ἀποστό- λους καὶ τοὺς Πατέρες διὰ μέσου τῶν αἰώνων.

Εἶναι χαρακτηριστικὴ ἡ ἀρχὴ τῆς πρὸς Ἑβραίους Ἐπιστολῆς: “Πολυμερῶς καὶ πολυτρόπως πάλαι ὁ Θεὸς λαλήσας τοῖς πατράσιν ἐν τοῖς προφήταις, ἐπ᾽ ἐσχάτου τῶν ἡμερῶν τούτων ἐλάλησεν ἡμῖν ἐν υἱῷ…” (Ἑβρ. α´, 1).

Ἔτσι, οἱ Ἅγιοι εἶναι οἱ θεόπνευστοι θεολόγοι, οἱ ὁποῖοι διατυπώνουν τὴν ἐμπειρία τους σὲ ὅρους, γιὰ νὰ τὴν διαφυλάξουν ἀπὸ τὴν αἵρεση καὶ τὴν διαστρέβλωση

Ὁπότε, οἱ ὅροι -δόγματα εἶναι σημαντικὸ στοιχεῖο τῆς παραδόσεώς μας καὶ δὲν μπορεῖ κανεὶς νὰ τὰ κλονίση χωρὶς νὰ χάση τὸν δρόμο πρὸς τὴν σωτηρία του.

Εἶναι σημαντικὴ ἡ φράση τῆς ἡσυχαστικῆς Συνόδου τοῦ 14ου αἰῶνος, ὅπως ἐκφράζεται στὸ Συνοδικὸ τῆς Ὀρθοδοξίας, ὅτι πορευόμαστε “κατὰ τὰς τῶν ἁγίων θεοπνεύστους θεολογίας καὶ τὸ τῆς Ἐκκλησίας εὐσεβὲς φρόνημα”.

Οἱ Ἅγιοι δὲν ἐκφράζουν δική τους θεολογία, ἀλλὰ διατυπώνουν, μὲ τὰ ἰδιαίτερα χαρίσματά τους, τὴν ἀποκάλυψη τὴν ὁποία βίωσαν ἐν Ἁγίῳ Πνεύματι. Ἔξω ἀπὸ αὐτὴν τὴν προοπτικὴ ὄχι μόνον δὲν ὑπάρχει Ὀρθόδοξη Θεολογία, ἀλλὰ κλονίζεται σοβαρῶς τὸ θεμέλιο τῆς σωτηρίας.

Ὁ Ἅγιος Συμεὼν ὁ Νέος Θεολόγος, ἑρμηνεύοντας τὰ ὅσα λέγει ὁ Ἀπόστολος Παῦλος γιὰ τὴν ἁρπαγή του στὸν Παράδεισο, ὅπου “ἤκουσεν ἄρρητα ῥήματα, ἃ οὐκ ἐξὸν ἀνθρώπῳ λαλῆσαι” (Β´ Κορ. ιβ, 1–4), λέγει ὅτι αὐτὰ τὰ ρήματα εἶναι οἱ ἐλλάμψεις τῆς ἀκτίστου δόξης τοῦ Θεοῦ, οἱ ὁποῖες λέγονται ἄρρητες, γιατί δὲν μποροῦν νὰ ἐκφρασθοῦν τελείως ἀπὸ αὐτούς, ποὺ δέχονται τὴν ἐμπειρία τῆς ἀποκαλύψεως, ἐπειδὴ εἶναι ὑπὲρ τὸ μέτρο τῆς ἀνθρωπίνης φύσεως καὶ δυνάμεως.

Ο π. Ἰωάννης Ρωμανίδης μιλώντας γιὰ τὸ θέμα αὐτὸ λέγει ὅτι ἡ ἀποκάλυψη δίνεται στοὺς Ἁγίους μὲ ἄρρητα ρήματα καὶ οἱ Ἅγιοι τὴν ἐκφράζουν, ὅσο εἶναι δυνατόν, μὲ κτιστὰ ρήματα, νοήματα καὶ εἰκονίσματα γιὰ νὰ διδάξουν τοὺς ἀνθρώπους, προκειμένου νὰ βαδίσουν τὸν δρόμο τῆς σωτηρίας τους.

Γίνεται φανερὸν ὅτι ἡ ἀποκάλυψη τοῦ Θεοῦ μεταφέρεται μὲ ὅρους κάθε ἐποχῆς, ἀπὸ τοὺς φορεῖς τῆς Ἀποκαλύψεως, τοὺς πραγματικοὺς Θεολόγους, σύμφωνα μὲ τὸν ὁρισμό, ποὺ δίνει ὁ Ἅγιος Γρηγόριος ὁ Θεολόγος ὅτι “οὐ παντός, ὢ οὗτοι, τὸ περὶ Θεοῦ φιλοσοφεῖν... οὐ πάντων μέν, ὅτι τῶν ἐξητασμένων καί διαβεβηκότων ἐν θεωρίᾳ καί πρό τούτων καί ψυχήν καί σῶμα κεκαθαρμένων ἤ καθαιρομένων, τό μετριώτατον”.

Οἱ θεολόγοι αὐτοὶ –οἱ θεούμενοι– γνωρίζουν ἐκ πείρας τὸν Θεό, ἀναγνωρίζουν καὶ σέβονται τοὺς προγενεστέρους θεόπτες καὶ ἀποδέχονται τοὺς ὅρους, ποὺ ἐκεῖνοι χρησιμοποίησαν.

Ἑπομένως, ἐκεῖνοι ποὺ μποροῦν νὰ κάνουν, ἂν χρειασθῆ, μερικὲς ἐξωτερικὲς ἀλλαγὲς εἶναι οἱ ἀκραιφνεῖς ἐμπειρικοὶ θεολόγοι, οἱ ὁποῖοι ἔχουν τὴν ἴδια παράδοση μὲ τοὺς προγενεστέρους Πατέρες.
Ἐμεῖς οἱ ἄλλοι ὀφείλουμε ὑπακοὴ σὲ αὐτοὺς τοὺς “πείρα μεμυημένους” καὶ καθοδήγηση ἀπὸ αὐτούς.

Στὸν “Ἁγιορειτικὸ Τόμο”, ποὺ εἶναι ἔργο τοῦ Ἁγίου Γρηγορίου τοῦ Παλαμᾶ, γράφεται ὅτι τὰ δόγματα τὰ γνωρίζουν “οἱ αὐτῇ τῇ πείρᾳ μεμυημένοι”, οἱ ὁποῖοι ἀπαρνήθηκαν τὰ χρήματα, τὴν δόξα τῶν ἀνθρώπων καὶ τὶς κακὲς ἡδονὲς τοῦ σώματος, γιὰ χάρη τῆς εὐαγγελικῆς ζωῆς· βεβαίωσαν αὐτὴν τὴν ἀποταγὴ μὲ τὴν ὑποταγή τους σὲ ἐκείνους, ποὺ ἔχουν προχωρήσει στὴν κατὰ Χριστὸν ἡλικία, καὶ ἀφοῦ ἔζησαν τὸν ἱερὸ ἡσυχασμὸ μὲ προσευχή, ἑνώθηκαν μὲ τὸν Θεὸ μὲ μυστικὴ ἕνωση μαζί Του καὶ ἔτσι “τὰ ὑπὲρ νοῦν ἐμυήθησαν”.

Αὐτοὶ εἶναι οἱ πραγματικοὶ θεολόγοι τῆς Ἐκκλησίας, ποὺ ἔχουν τὶς δυνατότητες νὰ διατυπώσουν τὴν θεολογία. Ἐκτὸς ἀπὸ αὐτοὺς ὑπάρχουν καὶ ἐκεῖνοι ποὺ ἑνώνονται μὲ τοὺς πρώτους “τῇ πρὸς τοὺς τοιούτους αἰδοῖ καὶ πίστει καὶ στοργῇ”.
Ἄλλος τρόπος θεολογίας δὲν ὑπάρχει μέσα στὴν Ὀρθόδοξη Ἐκκλησία, γιατί ἔξω ἀπὸ αὐτὴν τὴν Θεολογία ὑπάρχει ὁ στοχασμός, ἡ συνθηματολογία καὶ ὁ λαϊκισμός.
Ὁ Ἅγιος Γρηγόριος ὁ Θεολόγος, ὅταν βλέπη “τὴν νῦν γλωσσαλγίαν καὶ τοὺς αὐθημερινοὺς σοφοὺς καὶ τοὺς χειροτονητοὺς θεολόγους”, οἱ ὁποῖοι ἀρκοῦνται μόνον στὸ νὰ θέλουν νὰ εἶναι σοφοί, λέγει: “ποθῶ τὴν ἀνωτάτην φιλοσοφίαν καὶ σταθμὸν ἔσχατον ζητῶ, κατὰ τὸν Ἱερεμίαν, καὶ ἐμαυτῷ μόνῳ συγγενέσθαι βούλομαι”.
Πράγματι, σήμερα μᾶς καταλαμβάνει θλίψη, γιατί ἡ ἐποχή μας γέμισε ἀπὸ “αὐτοχειροτονήτους θεολόγους”, ποὺ διδάσκουν Κληρικοὺς καὶ λαϊκοὺς καὶ δημιουργοῦν σύγχυση στὸν λαό.
Αὐτὰ τὰ εἰσαγωγικὰ εἶναι ἀπαραίτητα γιὰ νὰ κατανοηθοῦν ὅσα θὰ ἀκολουθήσουν.

1. “Παλαμικὴ” καὶ “νεοπαλαμικὴ” θεολογία

Ὁ 14ος αἰώνας ἦταν πολὺ σημαντικὸς γιὰ τὴν Ἐκκλησία, γιατί γιὰ πρώτη φορὰ συναντήθηκε ἡ ὀρθόδοξη θεολογία μὲ τὴν δυτικὴ σχολαστικὴ θεολογία στὰ πρόσωπα τοῦ Ἁγίου Γρηγορίου τοῦ Παλαμᾶ καὶ τοῦ Βαρλαάμ.
Στὸν διάλογο αὐτὸ φάνηκε ὅτι ὁ Ἅγιος Γρηγόριος ὁ Παλαμᾶς ἦταν φορεὺς καὶ ἐκφραστὴς ὁλοκλήρου τῆς Θεολογίας τῆς Ἐκκλησίας, ἀπὸ τὴν πρώτη περίοδο τοῦ Χριστιανισμοῦ μέχρι τὴν ἐποχή του, ἀφοῦ ἐξέφρασε τὴν διδασκαλία τῶν Ἀποστόλων, τῶν Ἀποστολικῶν Πατέρων, τῶν μεγάλων Πατέρων τοῦ 4ου αἰῶνος, τοῦ Ἁγίου Μαξίμου τοῦ Ὁμολογητοῦ, τοῦ Ἁγίου Ἰωάννου τοῦ Δαμασκηνοῦ, τοῦ Ἁγίου Συμεὼν τοῦ Νέου Θεολόγου κ.ἄ.

Σὲ ὅλη αὐτὴν τὴν περίοδο ἡ θεολογία τῆς Ἐκκλησίας εἶναι ἑνιαία, ἁπλῶς σὲ μερικὰ σημεῖα ἀλλάζει ἡ ἐξωτερικὴ διατύπωσή της ἀπὸ διάφορες ἀνάγκες.
Γι᾽ αὐτὸ ὁ Ἅγιος Γρηγόριος χαρακτηρίσθηκε καὶ παραδοσιακὸς καὶ νέος Θεολόγος.
Ἔτσι ἡ διδασκαλία τοῦ Ἁγίου Γρηγορίου τοῦ Παλαμᾶ δὲν μπορεῖ νὰ θεωρηθῆ ὡς “Παλαμικὴ” Θεολογία, ἀλλὰ ὡς Θεολογία τῆς Ὀρθοδόξου Ἐκκλησίας, ποὺ ἐκφράσθηκε ἀπὸ αὐτόν.
Τὸ ἴδιο παρατηροῦμε καὶ μὲ τὴν διδασκαλία ὅλων τῶν Ἁγίων.
Συνήθως, οἱ ἀπόψεις τῶν αἱρετικῶν λάμβαναν τὴν ὀνομασία ἀπὸ τὸ πρόσωπό τους, ὅπως ἀρειανισμός, νεστοριανισμός, παυλικιανισμὸς κ.λπ..
Ὁπότε, θεωρεῖται ἀστοχία νὰ ὀνομάζεται ἡ διδασκαλία τοῦ Μεγάλου Βασιλείου ὡς “βασιλειανή”, τοῦ Ἁγίου Γρηγορίου τοῦ Θεολόγου ὡς “γρηγοριανή”, τοῦ Ἁγίου Ἰωάννου τοῦ Χρυσοστόμου ὡς “χρυσοστομικὴ” κ.λπ..
Τὸ ἴδιο καὶ θεωρεῖται ἀστοχία νὰ ὀνομάζεται ἡ διδασκαλία τοῦ Ἁγίου Γρηγορίου τοῦ Παλαμᾶ ὡς “Παλαμικὴ” Θεολογία.
Ὅμως, κάποια στιγμὴ ἡ διδασκαλία τοῦ Ἁγίου Γρηγορίου τοῦ Παλαμᾶ χαρακτηρίσθηκε ἀπὸ μερικοὺς ὡς “Παλαμική”.
Νομίζω δὲ ὅτι τὶς περισσότερες φορὲς αὐτὸ γίνεται μὲ ἕναν σκωπτικὸ χαρακτήρα, γιὰ νὰ ὑποτιμηθῆ καὶ νὰ θεωρηθῆ ὡς κάποια ὀθνεία διδασκαλία, διαφορετικὴ ἀπὸ τὴν Θεολογία τῆς Ἐκκλησίας.
Ὑπῆρχαν δὲ καὶ θεολόγοι οἱ ὁποῖοι στὸ παρελθὸν ἔγραψαν ὑποτιμητικὰ γιὰ τὴν ὅλη ἡσυχαστικὴ παράδοση ποὺ ἐξέφρασε ὁ Ἅγιος Γρηγόριος ὁ Παλαμᾶς.
Στὴν συνέχεια ἐμφανίσθηκε καὶ ὁ ὅρος “νεοπαλαμικὴ” θεολογία, ὡς μιὰ προσπάθεια ἐπαναδιατύπωσης καὶ ἐπανερμηνείας τῆς Θεολογίας τοῦ μεγάλου αὐτοῦ Πατρὸς τῆς Ἐκκλησίας, στὰ σύγχρονα δεδομένα.
Κι αὐτὸ δημιουργεῖ ἔντονο προβληματισμό, γιατί νομίζω ὅτι ἔτσι ἐπιχειρεῖται μιὰ ἀλλοίωση τῆς διδασκαλίας τοῦ Ἁγίου Γρηγορίου τοῦ Παλαμᾶ.
Γιὰ παράδειγμα, ἀναλύεται ἡ διδασκαλία τῆς Ἐκκλησίας, ποὺ ἐκφράζεται ἀπὸ τὸν Ἅγιο Γρηγόριο τὸν Παλαμᾶ γιὰ τὴν σχέση καὶ διαφορὰ μεταξὺ οὐσίας καὶ ἐνεργείας, ἀλλά, συγχρόνως, ἀπορρίπτεται ἡ ἡσυχαστικὴ παράδοση ὡς εὐσεβιστική, ἡ ὁποία εἶναι ἡ ὁδὸς γιὰ τὴν προσωπικὴ μέθεξη τῆς ἀκτίστου ἐνεργείας τοῦ Θεοῦ.
Καὶ τὸ ἐρώτημα ποὺ τίθεται εἶναι: πῶς μπορεῖ νὰ ὁμιλῆ κάποιος ἐπιστήμονας γιὰ μιὰ θεωρία, ὅταν ἀπορρίπτη τὴν πράξη, ἡ ὁποία τὴν ἐπιβεβαιώνει;
Αὐτὸ εἶναι καὶ ἀντιεπιστημονικό. Γι᾽ αὐτὸ κατὰ τὴν “συνοδικὴ διαγνώμη”, ἀφορίζονται ἐκεῖνοι, ποὺ δὲν δέχονται τὴν ἡσυχστικὴ παράδοση, τὴν ὁποία ἐκφράζει ὁ Ἅγ. Γρηγόριος ὁ Παλαμᾶς καὶ οἱ “αὐτῷ συνάδοντες μοναχοί”.
Ἀπὸ πολλὰ χρόνια γνώριζα αὐτὴν τὴν νοοτροπία, λόγω τῆς ἐνασχολήσεώς μου μὲ τὸ ἔργο καὶ τὴν διδασκαλία τοῦ Ἁγίου Γρηγορίου τοῦ Παλαμᾶ.
Γι᾽ αὐτό, ὅταν θέλησα νὰ ἀναλύσω τὴν διδασκαλία του καὶ νὰ καταγράψω τὰ πολυχρόνια συμπεράσματά μου, τὸ ἔκανα ἐπὶ τῇ βάσει τῆς ζωῆς τῶν ἐξαγιασμένων Ἁγιορειτῶν Πατέρων, οἱ ὁποῖοι ἐξακολουθοῦν νὰ ζοῦν τὴν ἴδια ἡσυχαστικὴ παράδοση καὶ ἐμπειρία, ποὺ εἶχε γνωρίσει ὁ Ἅγιος Γρηγό- ριος ὁ Παλαμᾶς καὶ εἶχε βιώσει στὸ Ἅγιον Ὄρος.
Ἔτσι τὸ ἔργο τὸ ὁποῖο συνέγψα ἔχει τὸν τίτλο: Ὁ Ἅγιος Γρηγόριος ὁ Παλαμᾶς ὡς Ἁγιορείτης.
Αὐτὸ προκάλεσε τὴν δυσαρέσκεια μερικῶν κύκλων, ποὺ ἐπέμεναν νὰ ἑρμηνεύουν τὴν διδασκαλία τοῦ Ἁγίου Γρηγορίου τοῦ Παλαμᾶ μὲ ἕναν στοχαστικό, σχολαστικὸ καὶ φιλοσοφικὸ τρόπο. Δὲν μπορεῖ, ὅμως, νὰ δῆ κανεὶς τὴν ἡσυχαστικὴ διδασκαλία ἀνεξάρτητα ἀπὸ τὸν χῶρο, ποὺ βιώθηκε καὶ εἶναι ζωντανὴ μέχρι σήμερα.
Ἑπομένως, οἱ ὅροι “παλαμικὴ” καὶ “νεοπαλαμικὴ” θεολογία κινοῦνται ἐκτὸς τῆς Ὀρθοδόξου Παραδόσεως καὶ εἶναι ἐπικίνδυνοι γιὰ τὰ θεμέλια της Ὀρθοδόξου Θεολογίας.

2. Νεοπατερικὴ καὶ μεταπατερικὴ “θεολογία”

Τὸ προηγούμενο παράδειγμα δείχνει πῶς ἐνεργοῦν καὶ συμπεριφέρονται σύγχρονοι θεολόγοι σχετικὰ μὲ τὴν Παράδοση τῆς Ἐκκλησίας μας.
Ἔχω συζητήσει μὲ ὀρθόδοξο καθηγητὴ βιβλικῆς θεολογίας, ὁ ὁποῖος διδάσκει σὲ Πανεπιστήμιο τοῦ Ἐξωτερικοῦ καὶ ἔχει ἐπηρεασθῆ κατὰ πολὺ ἀπὸ προτεσταντικὲς ἰδέες, καὶ ὁ ὁποῖος ὑποστήριζε ὅτι, ἀφοῦ ὁ Χριστὸς εἶναι ὁ ἥλιος τῆς δικαιοσύνης, οἱ Πατέρες εἶναι τὰ σύννεφα, ποὺ καλύπτουν τὸν ἥλιο, ὁπότε πρέπει νὰ ἀπομακρύνουμε τὰ σύννεφα γιὰ νὰ φωτισθοῦμε ἀπευθείας ἀπὸ τὸν Χριστό.

Ἡ ἄποψη αὐτὴ εἶναι ἀντορθόδοξη. Θεωρῶ, λοιπόν, ὅτι μέσα σὲ αὐτὴν τὴν προοπτικὴ δημιουργήθηκαν οἱ ὅροι “νεοπατερικὴ” καὶ “μεταπατερικὴ” θεολογία.
Στὴν ἀρχὴ δειλὰ ἐμφανίσθηκε ὁ πρῶτος ὅρος –νεο- πατερικὴ– μὲ τὴν ἔννοια ὅτι δὲν πρέπει νὰ ἐπαναλαμβάνονται ἁπλῶς τὰ κείμενα τῶν Πατέρων, ἀλλὰ νὰ ἐντοπίζεται τὸ “πνεῦμα” τους καὶ νὰ μεταφέρεται στὰ δεδομένα τῆς ἐποχῆς μας, νὰ ἐξετάζεται, δηλαδή, πῶς θὰ ὁμιλοῦσαν οἱ Πατέρες γιὰ σύγχρονα ζητήματα.
Αὐτό, παρὰ τὴν ἀγαθὴ προαίρεση μερικῶν, εἶναι ἄκρως ἐπικίνδυνο, γιατί στὴν πραγματικότητα ὑπονομεύεται ὅλη ἡ πατερικὴ θεολγία, ὅταν ἐμπαθεῖς ἄνθρωποι προσπαθοῦν νὰ μεταφέρουν τὸ “πνεῦμα” τῶν Πατέρων στὴν ἐποχή τους.
Ἡ αὐθεντικὴ μεταφορὰ προϋποθέτει ἀνθρώπους, ποὺ ἔχουν τὴν ἴδια ἐμπειρικὴ γνώση ἢ τουλάχιστον τὴν προσεγγίζουν.
Στὴν συνέχεια παρουσιάσθηκε ὁ ὅρος, μεταπατερικὴ θεολογία, ἀφοῦ θεωρεῖται ὅτι δὲν μᾶς χρειάζονται πιὰ οἱ Πατέρες, οἱ ὁποῖοι ἔζησαν σὲ ἄλλες ἐποχές, γνώρισαν ἄλλα προβλήματα, συνάντησαν ἄλλα ὀντολογικὰ καὶ κοσμολογικὰ ἐρωτήματα, “ἕνα τελείως διαφορετικὸ κοσμοείδωλο”, καί, ἑπομένως, δὲν μποροῦν νὰ μᾶς βοηθήσουν στὴν ἐποχή μας.

Νομίζω ὅτι ἡ νεοπατερικὴ καὶ μεταπατερικὴ θεολογία ὑπενθυμίζει μιὰ ἄποψη, σύμφωνα μὲ τὴν ὁποία ἡ Πατερικὴ Θεολογία εἶχε ἀξία γιὰ τὴν ἐποχή της, ἐνῶ ἀργότερα ἡ δυτικὴ σχολαστικὴ θεολογία εἶναι ἀνώτερη ἀπὸ τὴν Πατερικὴ Θεολογία καὶ ἡ θεολογία τῶν συγχρόνων θεολόγων ὑπερβαίνει καὶ τὴν Πατερικὴ καὶ τὴν σχολαστικὴ Θεολογία. 

Τέτοιες ἀπόψεις ἀποτελοῦν νάρκη στὰ θεμέλια τῆς Ὀρθοδόξου Θεολογίας, γιατί χαρακτηρίζονται ἀπὸ τὴν αἱρετικὴ ἄποψη περὶ προοδευτικῆς ἀποκαλύψεως τῆς Ἀληθείας, διὰ μέσου τῶν αἰώνων, καὶ ὅτι ἡ Ἐκκλησία ἐμβαθύνει μὲ τὴν πάροδο τοῦ χρόνου στὴν Ἀποκάλυψη, ἐνῶ ἡ ὀρθόδοξη διδασκαλία τονίζει ἐμφανῶς ὅτι ἡ “πᾶσα ἀλήθεια” ἀποκαλύφθηκε ἐφ᾽ ἅπαξ τὴν ἡμέρα τῆς Πεντηκοστῆς.
Ὁπότε, δὲν ὑπάρχει ἐμβάθυνση στὴν ἀλήθεια μὲ τὴν πάροδο τοῦ χρόνου, οὔτε ὑφίσταται προοδευτικὴ φανέρωση τῆς Ἀληθείας, ἀλλὰ ἡ Ἐκκλησία τὴν “ἅπαξ” φανερωθεῖσα ἀλήθεια τὴν διατυπώνει ἀνάλογα μὲ τὰ προβλήματα τῆς ἐποχῆς.
Στὴν ἐμφάνιση τῆς λεγομένης νεοπατερικῆς καὶ μεταπατερικῆς θεολογίας συνετέλεσαν μερικοὶ θεολόγοι, ποὺ ἐργάσθηκαν στὸν δυτικὸ χῶρο, μὲ κέντρο τὸ Παρίσι.
Ἦλθαν σὲ διάλογο μὲ τὴν δυτικὴ σκέψη καὶ προσπάθησαν νὰ ἀπαντήσουν στὰ προβλήματα, ποὺ συνάντησαν.
Χρεωστοῦμε πολλὰ σὲ αὐτοὺς τοὺς θεολόγους, ὅπως γιὰ παράδειγμα τὸν Βλαδίμηρο Λόσκυ, ποὺ ἔγραψαν θεολογικὰ ἔργα, χρησιμοποιώντας τοὺς Πατέρες τῆς Ἐκκλησίας καὶ μάλιστα τοὺς λεγομένους νηπτικούς.
Ἀλλ᾽ ὅμως μεταξὺ αὐτῶν τῶν θεολόγων ὑπάρχουν καὶ μερικοί, ποὺ ἐξέφρασαν ἀπόψεις νεοπατερικῆς, μεταπατερικῆς καὶ συναφειακῆς θεολογίας.
Θὰ μνημονευθοῦν συνοπτικὰ μερικὲς τέτοιες ἰδέες. Γίνεται λόγος γιὰ ἕνα οἰκουμενισμό, ποὺ “θὰ ἔπρεπε νὰ ἐγκαταλείψει τὶς λεκτικὲς διαμάχες, γιὰ νὰ θεμελιωθεῖ πάνω σε ἕνα πειραμτικὸ ρεαλισμὸ τῆς σωτηρίας: ξανα-βυθίζοντας συστήματα καὶ ἔννοιες, ποὺ τελικὰ δὲν εἶναι παρὰ ἴχνη, μέσα στὸ σφαιρικὸ βίωμα τῆς Ἐκκλησίας, μέσα σὲ ὅ,τι καλύτερο ἔχει ἡ ἐμπειρία της”.

Συνδέεται ὁ φανατισμὸς μὲ τὴν “ὁμολογιακὴ ταυτότητα”, ἡ ὁποία “ἀποτελεῖ ἂν ὄχι τὸ σπέρμα του, τουλάχιστον τὸ χῶμα ὅπου καλλιεργεῖται” καὶ γι᾽ αὐτὸ γίνεται λόγος γιὰ ἀνοικοδόμηση μιᾶς οἰκίας “μὲ τὶς πόρτες ἀνοιχτές, τὴ νέα Ἱερουσαλήμ, τὴ Βασιλεία”, μέσα στὴν ὁποία θὰ χωροῦν ὅλοι.

Καὶ ὅσοι δὲν θέλουν νὰ ἐργασθοῦν γιὰ τὴν κατασκευὴ μιᾶς τέτοιας οἰκίας, θὰ πρέπει νὰ ἀπομακρυνθοῦν, ἐνῶ τὸ “κλειδὶ” τῆς οἰκίας εἶναι ὅ,τι καλύτερο ἔχει ὁ ἄλλος καὶ ἐκεῖνα ποὺ μᾶς ἑνώνουν.
Ἐπίσης, ἐντοπίζονται κοινὰ σημεῖα “συναφειακὰ” τοῦ Χριστιανισμοῦ μὲ τὸν Ἰουδαϊσμό, τὸν Ἰσλαμισμὸ καὶ τὸν Ἰνδουϊσμὸ–Βουδισμό.

Μέσα σ᾽ αὐτὴν τὴν προοπτικὴ πρέπει νὰ ἐπιχειρηθῆ “μιὰ καινούργια πολιτισμικὴ μετάλλαξη”, καθὼς ἐπίσης, ὅπως τονίζεται, “ἐμεῖς οἱ χριστιανοί, ὀφείλουμε νὰ ἐργασθοῦμε πολὺ μὲ τὴν προοπτικὴ αὐτῆς τῆς συνάντησης.
Αὐτὸ εἶναι περισσότερο ἐνδιαφέρον παρὰ νὰ φιλονικοῦμε μεταξύ μας”.
Τέτοιες “μεταπατερικὲς καὶ συναφειακὲς” ἰδέες μεταφέρονται κατὰ τρόπο “μεταπρατικὸ” στὴν Ἑλλάδα καὶ τίθενται εἴτε σὲ ἀντιπαράθεση πρὸς τοὺς Πατέρες, ποὺ θεωροῦνται “μουσεῖα” τοῦ παρελθόντος, εἴτε μὲ αὐτὲς παρερμηνεύονται τὰ πατερικὰ χωρία γιὰ νὰ ἐνταχθοῦν στὴν νέα νοοτροπία.

Γίνεται φανερὸς ὁ προσδιορισμὸς καὶ ἡ προοπτικὴ τῆς μετα-πατερικῆς καὶ συναφειακῆς θεολογίας, ποὺ εἶναι πολὺ ἐπικίνδυνη γιὰ τὴν Ὀρθόδοξη Ἐκκλησία καὶ ὁδηγεῖ σὲ ἕνα συγκρητισμό, ὄχι μόνον στὸν τρόπο ζωῆς, ἀλλὰ καὶ στὴν ἔκφραση τῆς πίστεως.
Ἀμφισβητεῖται μὲ αὐτὸ στὴν πραγματικότητα ἡ ὁριοθέτηση τῆς πίστεως, τὴν ὁποία ἔκαναν οἱ Ἅγιοι Πατέρες, δηλαδὴ ἀποδομεῖται ὁλόκληρη ἡ θεολογία τῶν Οἰκουμενικῶν Συνόδων.
Πρόκειται γιὰ ἕνα σοβαρὸ πρόβλημα, ποὺ πρέπει νὰ ἀντιμετωπισθῆ ἐκκλησιαστικά

3. Οἱ ὅροι τῶν Οἰκ. Συνόδων καὶ οἱ ζωντανοὶ ὀργανισμοὶ

Ὅλοι μας πρέπει νὰ ἀποδεχθοῦμε τὴν βασικὴ θέση ὅτι ἡ Ἐκκλησία εἶναι μιὰ ζωντανὴ πραγματικότητα, εἶναι τὸ Σῶμα τοῦ Χριστοῦ καὶ ἡ κοινωνία θεώσεως καί, ἑπομένως, ἡ Ἐκκλησία γεννᾶ Πατέρες καὶ ὄχι οἱ Πατέρες τὴν Ἐκκλησία.
Αὐτὸ σημαίνει ὅτι κάθε ἐποχὴ εἶναι πατερικὴ ἐποχὴ καὶ σὲ κάθε περίοδο ἐμφανίζονται Πατέρες τῆς Ἐκκλησίας, οἱ ὁποῖοι εἶναι “ζωντανοὶ ὀργανισμοί”.
Ὅμως, “οἱ ζωντανοὶ αὐτοὶ ὀργα- νισμοὶ” δὲν διαφοροποιοῦνται κα- θόλου ἀπὸ τοὺς προγενεστέρους Πατέρες. Εἶναι χαρακτηριστικὸ ὅτι ὁ Ἅγιος Ἰωάννης ὁ Δαμασκηνός, ποὺ ἔζησε τὸν 8ο αἰώνα, μιλώντας γιὰ τὴν Θεοτόκο καὶ ἐπαναλαμβάνοντας τὸν λόγο τοῦ Ἁγίου Γρηγορίου τοῦ Θεολόγου, “εἰ τὶς οὐ Θεοτόκον ὁμολογεῖ τὴν Ἁγίαν Παρθένον, χωρίς ἐστι τῆς θεότητος”, γράφει:
“Οὐκ ἐμὸς ὁ λόγος, καὶ ἐμὸς ὁ λόγος· κλῆρον γὰρ τοῦτον ἐκ θεολόγου πατρὸς Γρηγορίου θεολογικωτάτου δέδεγμαι”.
Δηλαδή, ὁ Ἅγιος Ἰωάννης ὁ Δαμασκηνὸς δὲν θεωρεῖ δικό του τὸν λόγο, ἀφοῦ τὸν παρέλαβε ἀπὸ τὸν Ἅγιο Γρηγόριο τὸν Θεολόγο, ποὺ ἔζησε τέσσερεις αἰῶνες πρὶν ἀπὸ αὐτόν, ἀλλά, συγχρόνως, θεωρεῖ ὅτι εἶναι καὶ δικός του λόγος, ἐπειδὴ πρόκειται γιὰ κληρονομιὰ – “κλῆρον θεολογικώτατον”– τὴν ὁποία παρέλαβε “ἐκ θεολόγου πατρὸς” καὶ τὴν ἐπαλήθευσε.
Ὅσοι θέλουν νὰ εἶναι Θεολόγοι, ἀναγνωρίζουν τοὺς πραγματικοὺς Θεολόγους, ἀποδέχονται τὴν διδασκαλία τους, τοὺς καθιστοῦν πατέρες τους καὶ κληρονομοῦν διὰ τῆς πνευματικῆς γεννήσεως καὶ τὸν λόγο καὶ τὸν τρόπο τῆς ἐνθέου ζωῆς τους.
Μὲ αὐτὸν τὸν τρόπο μεταδίδεται ἡ πνευματικὴ ζωὴ ἀπὸ τὸ παρελθὸν σὲ κάθε ἐποχή. Ὅπως ἡ βιολογικὴ ζωὴ μεταδίδεται ἀπὸ γενιὰ σὲ γενιὰ ἀπὸ ζωντανοὺς καὶ ὄχι νεκροὺς γονεῖς, ἔτσι καὶ ἡ ἐν Χάριτι πνευματικὴ ζωή, ἡ ἀληθινὴ Θεολογία, μεταδίδεται ἀπὸ ζωντανοὺς καὶ ὄχι νεκροὺς πνευματικοὺς ὀργανισμούς.
Ὁ Ἅγιος Συμεὼν ὁ Νέος Θεολόγος ἀναφερόμενος στὴν ἔλλαμψη τῶν ἄνω ἀγγελικῶν δυνάμεων ἀπὸ τὸν Θεὸ “κατὰ τάξιν”, δηλαδὴ ἀπὸ “τῆς πρώτης ταξιαρχίας ἐπὶ τὴν δευτέραν καὶ ἀπὸ ταύτης ἐπὶ τὴν ἑτέ- ραν καὶ καθεξῆς”, λέγει ὅτι τὸ ἴδιο γίνεται καὶ μὲ τοὺς Ἁγίους.
“Ἀπὸ γὰρ τῶν προλαβόντων Ἁγίων οἱ κατὰ γενεὰν καὶ γενεὰν διὰ τῆς τῶν ἐντολῶν τοῦ Θεοῦ ἐργασίας ἐρχό- μενοι Ἅγιοι, τούτοις κολλούμενοι, ὁμοίως ἐκείνοις ἐλλάμπονται”. Κολλᾶ κανεὶς στοὺς προηγηθέντες Ἁγί- ους μὲ τὴν ἐργασία τῶν ἐντο λῶν τοῦ Θεοῦ καὶ ἐλλάμπεται, ὅπως ἐκεῖνοι.
Ἔτσι δημιουργεῖται μιὰ διαχρονικὴ ἁλυσίδα καὶ κάθε κόμβος συνδέεται μὲ τοὺς ἄλλους μὲ τὴν πίστη, τὰ ἔργα καὶ τὴν ἀγάπη.
Μὲ αὐτὴν τὴν πατερικὴ διδασκαλία ἑρμηνεύεται ὁ λόγος τοῦ Ἀποστόλου Παύλου στοὺς Κορινθίους: “Ἐὰν γὰρ μυρίους παιδαγωγοὺς ἔχητε ἐν Χριστῷ, ἀλλ᾽ οὐ πολλοὺς πατέρας. ἐν γὰρ Χριστῷ Ἰησοῦ διὰ τοῦ Εὐαγγελίου ἐγὼ ὑμᾶς ἐγέννησα” (Α´ Κορ. Ε´, 15).
Ὑφίσταται διαφορὰ μεταξὺ παιδαγωγῶν ἐν Χριστῷ καὶ Πατέρων ἐν Χριστῷ. Οἱ Πνευματικοὶ Πατέρες γεννοῦν πνευ ματικὰ τέκνα διὰ τοῦ Εὐαγγελίου, δηλαδὴ διὰ τῆς ἐφαρμογῆς τῶν ἐντολῶν τοῦ Χριστοῦ, ἐνῶ οἱ παιδαγωγοὶ ἁπλῶς διδάσκουν.
Ὅποιος ζῆ τὴν ἴδια παράδοση, ἐφαρμόζει τὶς εὐαγγελικὲς ἐντολὲς στὴν ζωή του, ἀγωνίζεται ἐναντίον τῶν παθῶν του, γιὰ νὰ ἀποκτήση μέθεξη τοῦ Θεοῦ, αὐτὸς ἀποκτᾶ κοινωνία καὶ μὲ τοὺς ἄλλους Ἁγίους, ποὺ ἔζησαν πρὶν ἀπὸ αὐτὸν καὶ ἀνήκει στὴν ἴδια παράδοση.
Εἶναι χαρακτηριστικὸς ὁ λόγος τῶν Πα- τέρων, ποὺ ὑπέγραψαν τὸν Ἁγιορειτικὸ Τόμο: “Ταῦτα ὑπὸ τῶν Γραφῶν ἐδιδάχθημεν· ταῦτα παρὰ τῶν ἡμετέρων Πατέρων παρελάβο- μεν· ταῦτα διὰ τῆς μικρᾶς ἔγνωμεν πείρας”.
Στὴν βιβλικοπατερικὴ παράδοση ὑπάρχει διαφορὰ μεταξὺ Προφητῶν–Θεοπτῶν–Θεολόγων καὶ στοχαστῶν, ἀνάλογα μὲ τὴν διαφορὰ ποὺ ὑπάρχει μεταξὺ προφητείας καὶ στοχασμοῦ.
Ὁ Προφήτης Ἡσαΐας διαλαλεῖ: “Ἰδοὺ δὴ ὁ δεσπότης Κύριος σαβαὼθ ἀφελεῖ ἀπὸ τῆς Ἰουδαίας καὶ ἀπὸ Ἱερουσαλὴμ ἰσχύ - οντα καὶ ἰσχύουσαν... καὶ προφήτην καὶ στοχαστὴν” (Ἡσ. γ´, 1–2).

Τὸ κῦρος τῶν Πατέρων

Ἑρμηνεύοντας ὁ Ἅγιος Ἰωάννης ὁ Χρυσόστομος αὐτὸ τὸ χωρίο κάνει τὴν διάκριση μεταξὺ στοχαστοῦ καὶ Προφήτου. “Ἐνταῦθα μοι δοκεῖ λέγειν στοχαστὴν τὸν ἀπὸ συνέσεως πολλῆς τῶν μελλόντων στοχάζεσθαι, καὶ ἀπ᾽ αὐτῆς τῶν πραγμάτων τῆς πείρας”, ἐνῶ ἡ προφητεία εἶναι ἔμπνευση τοῦ Ἁγίου Πνεύματος στοὺς Προφῆτες.
“Ἕτερον μὲν γὰρ στοχασμός, καὶ προφητεία ἄλλο· ὁ μὲν γὰρ Πνεύματι θείῳ φθέγγεται, οὐδὲν οἴκοθεν εἰσφέ- ρων, ὁ δὲ τὰς ἀφορμὰς ἀπὸ τῶν ἤδη γεγενημένων λαμβάνων, καὶ τὴν οἰκείαν σύνεσιν διεγείρων, πολλὰ τῶν μελλόντων προορᾶ, ὡς εἰκὸς ἄνθρωπον ὄντα συνετὸν προϊδεῖν”.
Καὶ συμπεραίνει: “Ἀλλὰ πολὺ τὸ μέσον τούτου κακείνου, καὶ τοσοῦτον, ὅσον συνέσεως ἀνθρωπίνης καὶ θείας χάριτος τὸ διάφορον”.
Καὶ γιὰ νὰ τεκμηριώση αὐτὴν τὴν διάκριση χρησιμοποιεῖ τὴν διαφορὰ μεταξὺ τοῦ βασιλέως Σολομῶντος καὶ τοῦ Προφήτου Ἐλισσαίου. Ὁ Χριστὸς διακήρυξε στοὺς συγχρόνους Του: “οὐκ ἀνέγνωτε τὸ ρηθὲν ὑμῖν ὑπὸ τοῦ Θεοῦ λέγοντος, ἐγὼ εἰμι ὁ Θεὸς Ἀβραὰμ καὶ ὁ Θεὸς Ἰσαὰκ καὶ ὁ Θεὸς Ἰακώβ; οὐκ ἔστιν ὁ Θεὸς Θεὸς νεκρῶν, ἀλλὰ ζώντων” (Ματθ. κβ , 31–32).

Ὁ Θεὸς γιὰ μᾶς τοὺς Ὀρθοδόξους δὲν εἶναι μιὰ ἀφηρημένη ἔννοια οὔτε μιὰ ἰδεολογία, ἀλλὰ Αὐτός, ποὺ ἀναπαύεται σὲ ζῶντας ὀργανισμούς, στοὺς Ἁγίους, κατὰ τὴν λειτουργικὴ προσευχή: “Ὁ Θεὸς ὁ Ἅγιος, ὁ ἐν Ἁγίοις ἀναπαυόμενος...” καὶ κατὰ τὸν ὕμνο “ὁ Θεὸς τῶν Πατέρων ἡμῶν”.
Ἑπομένως, ὁ Θεός μας δὲν εἶναι Θεὸς τῶν στοχαστῶν καὶ φιλοσόφων, ἀλλὰ ὁ Θεὸς τῶν Πατέρων (ὄχι τῶν μεταπατέρων), ὁ Θεὸς τῶν ζωντανῶν ὀργανισμῶν, ποὺ ὑπάρχουν σὲ κάθε ἐποχή.
Κατὰ τὸν π. Γεώργιο Φλωρόφσκυ ἡ Ἐκκλησία εἶναι ἀποστολική, ἐπειδὴ εἶναι πατερική.
Γράφει: “Ἡ Ἐκκλησία εἶναι πράγματι ῾ἀποστολική᾽, ἀλλὰ εἶναι ἐπίσης καὶ ῾πατερική᾽.
Οὐσιαστικῶς εἶναι ῾ἡ Ἐκκλησία τῶν Ἁγίων Πατέρων᾽. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ διαχωρισθοῦν οἱ δύο χαρακτηρισμοί.
Ἐπειδὴ ἡ Ἐκκλησία εἶναι ῾πατερική᾽, εἶναι ἀληθῶς καὶ ῾ἀποστολική᾽”. Ὁ ἴδιος ἐπισημαίνει ὅτι στὴν ἐποχή μας ὕστερα ἀπὸ τόσες μελέτες “εἴμεθα διατεθειμένοι νὰ παραδεχθῶμεν τὸ αἰώνιον κῦρος τῶν ῾Πατέρων᾽”, καθὼς ἐπίσης ὅτι ἡ Ἐκκλησία δὲν εἶναι “῾μουσεῖον νεκρῶν ἀποθεμάτων οὔτε ὅμως ἑταιρεία ἐρευνῶν᾽.
Τὰ ἀποθέματα εἶναι ζωντανὰ –depositum juvenescens, κατὰ τὸν Ἅγιον Εἰρηναῖον.
Ἡ πίστις δὲν εἶναι κειμήλιον τοῦ παρελθόντος, ἀλλὰ μᾶλλον ῾ἡ μάχαιρα τοῦ Πνεύματος᾽”.
Ὁμολογεῖ δὲ ὅτι ἡ ἑρμηνεία τῆς Ἁγίας Γραφῆς γίνεται ἀπὸ τὴν Θεολογία, τὴν ὁποία ἐκφράζουν οἱ Ἅγιοι κάθε ἐποχῆς. “Ἡ Γραφὴ ἔχει ἀνάγκην ἑρμηνείας. Ἀποκαλύπτεται εἰς τὴν θεολογίαν.
Αὐτὸ εἶναι δυνατὸν μόνον διὰ τοῦ φορέως τῆς ζώσης ἐμπειρίας τῆς Ἐκκλησίας”.
Ἔτσι, γιὰ νὰ εἴμαστε ὀρθόδοξοι καὶ νὰ ἔχουμε τὴν βεβαιότητα τῆς σωτηρίας μας δὲν μᾶς χρειάζεται καμμιὰ νεοπατερική, μεταπατερικὴ καὶ συναφειακὴ θεολογία.
Μᾶς χρειάζονται δύο πράγματα: Τὸ πρῶτο, νὰ μείνουμε σταθεροί, ὅπως ἔχουμε καθῆκον, στὴν ὁρολογία τῶν Πατέρων τῶν Οἰκουμενικῶν Συνόδων, γιατί αὐτὴ ἡ ὁρολογία ἀποτελεῖ σημαντικὸ μέρος τῆς Ὀρθοδόξου Παραδόσεως, τὸ ἀληθινὸ καὶ αὐθεντικὸ consensus patrum, ἀλλὰ νὰ μείνουμε ἑδραῖοι καὶ στὴν ἀποκεκαλυμμένη ἀλήθεια, ποὺ δόθηκε στοὺς Πατέρες.
Καὶ τὸ δεύτερο, νὰ ἀναζητήσουμε “ζωντανοὺς ὀργανισμούς”, οἱ ὁποῖοι ζοῦν μέσα στὸ “πνεῦμα” τοῦ Εὐαγγελίου καὶ τῶν Οἰκουμενικῶν Συνόδων, δηλαδὴ βιώνουν τὶς ὀρθόδοξες προϋποθέσεις τῶν δογμάτων, γιὰ νὰ μᾶς καθοδηγήσουν σωστὰ στὴν βίωση τοῦ δόγματος.
Δυστυχῶς, μερικοὶ ποὺ ὁμιλοῦν γιὰ νεοπατερική, μεταπατερικὴ καὶ συναφειακὴ θεολογία ἔχουν πρόβλημα καὶ μὲ τὶς δύο αὐτὲς προϋποθέσεις, δηλαδὴ καὶ μὲ τοὺς ὅρους τῶν Οἰκουμενικῶν Συνόδων καὶ μὲ τοὺς “ζωντανοὺς ὀργανισμοὺς” τῆς ἐκκλησιαστικῆς ζωῆς.
Αὐτὸς εἶναι ὁ λόγος γιὰ τὸν ὁποῖο ἐνοχλοῦνται ἀπὸ τὴν Θεολογία, τὴν ὁποία ἐξέφρασε ὁ π. Ἰωάννης Ρωμανίδης, γιατί ὁ μεγάλος αὐτὸς διδάσκαλος συνέδεσε τὴν γνήσια Ὀρθόδοξη Θεολογία τῶν Οἰκουμενικῶν Συνόδων μὲ τὴν σύγχρονη ἡσυχαστικὴ παράδοση, δηλαδὴ συνέδεσε τὴν Θεολογία μὲ τὴν ἐμπειρία, τὴν καθηγητικὴ ἕδρα μὲ τὸ ἡσυχαστήριο.
Ἂν ἡ θεολογία δὲν ἐκφρασθῆ ἐμπειρικῶς, γίνεται στοχασμὸς καὶ κουράζει τοὺς ἀνθρώπους, καὶ ἂν ἡ ἐμπειρία δὲν στηριχθῆ στὴν θεολογία τῶν Οἰκουμενικῶν Συνόδων εἶναι μιὰ ἀτομικὴ εὐσέβεια, ἡ ὁποία μπορεῖ νὰ ἔχη “συναφειακὰ” στοιχεῖα μὲ ὅλες τὶς ἄλλες ἀνατολικὲς παραδόσεις.
Ὁ π. Ἰωάννης Ρωμανίδης φαίνεται ἐνοχλητικὸς γιὰ τοὺς στοχαστικούς, φιλοσοφοῦντες θεολόγους, ποὺ διακατέχονται ἀπὸ τὴν “στοχαστικὴ ἀναλογία”, κατὰ τὴν ἔκφραση τοῦ Ἁγίου Γρηγορίου τοῦ Παλαμᾶ.
Ἀκόμη, αὐτὸς εἶναι ὁ λόγος, κατὰ τὴν γνώμη μου, ποὺ ἀμφισβητοῦνται ἀπὸ μερικοὺς σύγχρονες, σημαντικὲς ἁγιορειτικὲς μορφές, ὅπως ὁ π. Πορφύριος, ὁ π. Παΐσιος, ὁ Γέροντας Ἰωσὴφ ὁ Ἡσυχαστής, ὁ Γέροντας Σωφρόνιος Σαχάρωφ κ.λπ..
Ἐνοχλεῖ τὴν σύγχρονη συγκρητιστικὴ θεολογία ὁ βίος καὶ ἡ διδασκαλία τῶν συγχρόνων “ζωντανῶν ὀργανισμῶν” τῆς ἐκκλησιαστικῆς ζωῆς.
Σὲ μιὰ εἰσήγησή μου, ποὺ ἔγινε στὸ παρελθὸν προκειμένου νὰ τεκμηριώσω τὴν θεωρητικὴ διδασκαλία τῆς Ἐκκλησίας, χρησιμοποίησα κείμενα τοῦ π. Πορφυρίου, ἑνὸς ἐξαγιασμένου Ἱερομονάχου τῆς ἐποχῆς μας.
Αἰσθάνθηκα βαθύτατη ἔκπληξη, ὅταν ὀρθόδοξοι θεολόγοι καὶ Κληρικοί, ποὺ ἦταν παρόντες, διαφώνησαν μὲ τὴν ἀναφορά μου σὲ λόγους τοῦ π. Πορφυρίου, διότι σύμφωνα μὲ τὴν ἄποψή τους, μὲ τὸν τρόπο αὐτὸ “ἰδεολογοποιεῖται” ἡ ὀρθόδοξη πίστη.
Ἡ ἔκπληξή μου ἦταν βαθύτατη, διότι ἀκόμη καὶ στὴν ἐπιστήμη ἡ ἀναφορὰ σὲ ἀνθρώπους, ποὺ παράγουν ἕνα καλλιτεχνικὸ ἢ φιλοσοφικὸ ἔργο εἶναι τεκμήριο γνησιότητος, ἐνῶ γιὰ μερικοὺς συγχρόνους θεολόγους ἡ ἀναφορὰ σὲ ἀνθρώπους, ποὺ ζοῦν τὴν πραγματικὴ Ὀρθόδοξη Θεολογία θεω- ρεῖται ἰδεολογοποίηση.
Ἔχω ἀπομαγνητοφωνήσει ὅλη αὐτὴν τὴν συζήτηση καὶ ἐὰν κάποτε δημοσιευθῆ, τότε θὰ ἀποκαλυφθοῦν “ἐκ πολλῶν καρδιῶν διαλογισμοί”.
Αὐτὸς εἶναι ὁ λόγος, κατὰ τὴν γνώμη μου, γιὰ τὸν ὁποῖο ἐπιδιώκεται ἡ μετάφραση τῆς Θείας Λειτουργίας καὶ ἄλλων λειτουργικῶν κειμένων καὶ στὴν πραγματικότητα ἐπιχειρεῖται “ἡ ἀπομυθοποίηση” τῆς λειτουργικῆς καὶ βιβλικοπατερικῆς γλώσσας.
Δὲν ἐξηγεῖται διαφορετικὰ ἡ προσωπικὴ ἐπίθεση μερικῶν ἐναντίον ἐκείνων, ποὺ μὲ θεολογικὸ λόγο ἐκφράζουν τὸν σεβασμό τους στὸ γλωσσικὸ ἰδίωμα τῆς Θείας Λειτουργίας.
Ἂν ἡ λειτουργικὴ γλώσσα ἀπωλέση τὸν πατερικὸ καὶ θεολογικὸ λόγο, τότε γίνεται μιὰ “συναφειακή”, “μεταπατερικὴ” λειτουργικὴ γλώσσα, ποὺ μπορεῖ νὰ χωρέση σὲ ὅλους τοὺς σύγχρονους συγκρητισμούς.
Ἄλλωστε οἱ περισσότεροι ἀπὸ αὐτούς, ποὺ ὑπεραμύνονται τῆς μεταφράσεως τῶν λειτουργικῶν κειμένων καὶ ἐπιτίθενται μὲ ἐμπά- θεια καὶ ἀπρέπεια ἐναντίον ἐκείνων, ποὺ ἐκφράζουν μιὰ ἄλλη σκέψη, ἀνήκουν σ᾽ αὐτὸ τὸ κλίμα τῆς “μεταπατερικῆς” καὶ “συναφειακῆς” θεολογίας.
Τὸ ἴδιο συμβαίνει καὶ μὲ αὐτούς, ποὺ ἀρνοῦνται τὴν ἰσχὺ τῶν πατερικῶν λόγων γιὰ τὴν ἐποχή μας. Θέλουν νὰ ἀφήσουν ἐλεύθερο τὸν χῶρο γιὰ κάθε στοχασμὸ καὶ συγκρητισμό.

Συμπερασματικά, θεωρῶ ὅτι ἡ μοντέρνα θεολογία, ποὺ ἀποδεσμεύεται ἀπὸ τοὺς Πατέρες καὶ ἐκφράζεται μὲ βαρύγδουπους ὅρους, δῆθεν ἀπὸ ἀγάπη γιὰ τὸν σύγχρονο ἄνθρωπο, εἶναι ἐπικίνδυνη γιὰ τὴν Ἐκκλησία καὶ τὴν Θεολογία της.
Εἶναι πραγματικὰ ἕνας στοχαστικὸς τρόπος θεολογίας, ἕνας λαϊκισμὸς ποὺ ἐξασκεῖται ἀπὸ “χειροτονητοὺς θεολόγους”, λόγω μιᾶς κακῆς ἑρμηνείας τοῦ “βασιλείου ἱερατεύματος”».

Ορθόδοξος Τύπος 10/12
ΑΝΑΒΑΣΕΙΣ

Παρασκευή 10 Δεκεμβρίου 2010

ΕΞΕΔΟΘΗΣΑΝ ΤΑ ΠΡΑΚΤΙΚΑ ΤΗΣ ΗΜΕΡΙΔΟΣ «ΓΛΩΣΣΑ καὶ ΛΑΤΡΕΙΑ- νοησιαρχία ἢ μέθεξις;»


Μόλις ἐξεδόθη ἀπὸ τὸν Ἱ. Ναὸ Ἁγ. Παρασκευῆς Ἀττικῆς
ὁ πολυαναμενόμενος τόμος μὲ τὰ ΠΡΑΚΤΙΚΑ  τῆς Ἡμερίδος
«ΓΛΩΣΣΑ καὶ ΛΑΤΡΕΙΑ- νοησιαρχία ἢ μέθεξις;»,

τὴν ὁποία διοργάνωσε  ἠ ἴδια Ἐνορία στὶς 17 Ἀπριλίου ἐ.ἔ. καὶ ἡ ὁποία ἀναμεταδόθηκε ραδιοφωνικῶς καὶ διαδικτυακῶς ἀπὸ τὸν Ρ/Σ τῆς Πειραϊκῆς Ἐκκλησίας. Κατ᾽ αὐτὴν ὁμίλησαν ἐκλεκτοὶ ὁμιλητές, μεταξὺ τῶν ὁποίων δύο Μητροπολίτες καὶ τρεῖς Καθηγητὲς Πανεπιστημίου, μὲ σκοπὸ νὰ φανοῦν οἱ πραγματικὲς διαστάσεις τοῦ θέματος τῆς «μεταφράσεως» τῆς λειτουργικῆς γλώσσης. Τὴν Ἡμερίδα αὐτὴ εὐλόγησε μὲ τὴν παρουσία του καὶ μὲ τοὺς λόγους του ὁ Μακαριώτατος Ἀρχιεπίσκοπος Ἀθηνῶν καὶ Πάσης Ἑλλάδος κ. Ἱερώνυμος.
Γενικῶς ὁμολογήθηκε πὼς μιὰ Ἐνορία σήκωσε τὸ βάρος μιᾶς μεγάλης ὑποθέσεως λαμβάνοντας τὴν πρωτοβουλία γιὰ αὐτὴν τὴν Ἡμερίδα καὶ θέτοντας μὲ κανονικὸ καὶ πολιτισμένο τρόπο τὸν δάκτυλον «ἐπὶ τὸν τύπον τῶν ἥλων». Παρεμπιπτόντως, δὲν πέρασε καθόλου ἀπαρατήρητο καὶ τὸ γεγονὸς πὼς ἐπίσημοι Δίαυλοι καὶ Ἔντυπα περιφρόνησαν ἐπιδεικτικὰ τὴν Ἡμερίδα ἀπαξιώνοντας καὶ τὴν παραμικρὴ ἀναφορά. Φυσικὰ αὐτὸ δείχνει τὸ μέτρο τοῦ πολιτισμοῦ καὶ τὴν ποιότητα τῆς (πολυδιαφημισμένης) πολυφωνίας. Ἂς ἦταν τίποτε μειονοτικοὶ ἢ μετανάστες καὶ τότε θὰ βλέπαμε πῶς θὰ τοὺς ἀγκάλιαζε ἡ ἐπιλεκτικὴ εὐαισθησία τους !
Κατωτέρω παρατίθενται τὰ Περιεχόμενα τοῦ Τόμου καὶ φωτογραφία τοῦ Προλόγου τοῦ Ἀρχιεπισκόπου Ἀθηνῶν κ. Ἱερωνύμου.
Τὴν ἔκδοση ἐπιμελήθηκαν οἱ ἐκδόσεις «ΤΗΝΟΣ».
Γιὰ νὰ διαβάσετε τὰ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ, πατῆστε ἐδῶ: ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΡΑΚΤΙΚΩΝ
Καὶ ὁ ΠΡΟΛΟΓΟΣ τοῦ Ἀρχιεπισκόπου Ἀθηνῶν καὶ Πάσης Ἑλλάδος
  Πηγή:Χριστιανική Βιβλιογραφία

Πέμπτη 9 Δεκεμβρίου 2010

ΔΙΑΥΓΗΣ ΚΑΙ ΘΑΡΡΑΛΕΑ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ ΤΟΥ ΜΗΤΡ. ΑΙΤΩΛΙΑΣ


Ἀναφορὰ τοῦ Μητροπολίτη Αἰτωλίας καὶ Ἀκαρνανίας Κοσμᾶ ποὺ ἔδωσε στὴν δημοσιότητα τὸ Γραφεῖο Τύπου τῆς Μητροπόλεως
ΣΧΟΛΙΟΝ «Χριστ. Βιβλιογρ.»: Πρόκειται γιὰ μιὰ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΗ ΜΑΡΤΥΡΙΑ καὶ ὄχι «ἀναφορά». Ὁ Σεβασμιώτατος Μητροπολίτης Αἰτωλίας ἔσπασε τὴν παρεπιδημοῦσα νωχέλεια καὶ μὲ σαφεῖς διατυπώσεις καὶ ποιμαντικὴ μέριμνα κατέστρωσε ἕνα σημαντικὸ κείμενο ποὺ συνοψίζει περιεκτικότατα τὸν προβληματισμὸ ΟΛΩΝ τῶν ΕΝΕΡΓΩΝ ΚΑΙ ΣΥΝΕΙΔΗΤΩΝ ΠΟΛΙΤΩΝ περὶ τὴν κάρτα τοῦ πολίτου. Τυγχάνει δὲ ἀξιομνημόνευτο τὸ γεγονὸς  ὅτι  μεταξὺ ἄλλων ὁ Σεβ. κ. Κοσμᾶς ἐπισημαίνει κάτι «ἀθῶα πονηρό», ποὺ ἀπὸ πολλοὺς λέγεται: «Δὲν μὲ νοιάζει ἂν μὲ παρακολουθοῦν. Δὲν ἔχω ἄλλωστε νὰ κρύψω τίποτε»!
Ἐν Ἱερᾷ Πόλει Μεσολογγίου τῇ 9η Δεκεμβρίου 2010
ΑΝΑΦΟΡΑ ΤΟΥ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΟΥ ΑΙΤΩΛΙΑΣ ΚΑΙ ΑΚΑΡΝΑΝΙΑΣ ΚΟΣΜΑ
ΓΙΑ ΤΗΝ «ΚΑΡΤΑ ΤΟΥ ΠΟΛΙΤΟΥ»
Ἔχοντας ὑπ’ ὄψιν τὴν ἀνάρτηση τῆς διαβουλεύσεως τοῦ Ὑπουργείου Ἐσωτερικῶν Δημοσίας Διοικήσεως καὶ Ἀποκεντρώσεως (ΥΠ.ΕΣ.Δ.Δ.Α) γιὰ τὴν «Κάρτα τοῦ πολίτου», τὴν ὁποία ἐπιθυμεῖ νὰ ἐκδώσει τὸ ἐν λόγῳ Ὑπουργεῖο, ὡς ὑπεύθυνος Ἐπίσκοπος μέρους τοῦ λογικοῦ ποιμνίου τῆς χώρας μας ἀλλὰ καὶ ὡς Ἕλλην πολίτης, ἐπιθυμῶ νὰ ἐκφράσω τὴν γνώμη μου, τὶς ἐπιφυλάξεις μου καὶ τὴν πρότασή μου γιὰ τὴν ἐκδοθησομένη «Κάρτα τοῦ πολίτου».
Δὲν διεκδικῶ τὸ ἀλάθητο. Ὅμως, ἐπιθυμῶ τὴν ἐλευθερία ὅλων μας καὶ τὴν ἀπρόσκοπτη πορεία τῶν Ὀρθοδόξων Χριστιανῶν γιὰ τὴν ἐπίτευξη τοῦ ἁγιασμοῦ καὶ τῆς σωτηρίας τους.
1.  Τοποθέτηση ἐν ὄψει διαβουλεύσεως γιὰ τὴν «Κάρτα τοῦ πολίτου».
Σὲ ἐξέλιξη βρίσκεται αὐτὴ τὴν στιγμὴ ἡ διαβούλευση γιὰ τὴν «Κάρτα τοῦ πολίτου», τὴν ὁποία ἐπιθυμεῖ νὰ ἐκδώσει τὸ Ὑπουργεῖο Ἐσωτερικῶν. Ἐξ αὐτῆς προκύπτει ὅτι ἡ «Κάρτα τοῦ πολίτου» θὰ συνδέεται μὲ πλῆθος ἀρχείων, τὰ ὁποῖα ἀφοροῦν καθένα ἀπὸ ἐμᾶς, ἄρα θὰ προηγηθεῖ ἑνοποίηση αὐτῶν ἢ τουλάχιστον συσχετισμὸς τῶν στοιχείων. Κατὰ δεύτερον, θὰ φέρει ἠλεκτρονικὸ ἐξοπλισμό, ὁ ὁποῖος στὴν ἑλληνικὴ ἔχει ἀποδοθεῖ μὲ τὸν ὅρο «πλινθίο». Ὅλοι ὅμως γνωρίζουν τὸ ἀπάρτιο αὐτὸ μὲ τὴν λέξη μικροτσίπ.
Τὸ κράτος διαθέτει πλῆθος ἀρχείων ὅσον ἀφορᾶ κάθε πολίτη: τὰ ἐτήσια εἰσοδήματα καθενὸς καὶ τὸ ποσὸν τοῦ φόρου ποὺ πληρώνει καὶ τὴν πληροφορία ἂν χρωστάει ἢ ὄχι, τὸ περιουσιολόγιό του (καταγράφηκε μὲ μεγάλη ἀκρίβεια ἐξ αἰτίας τοῦ ΕΤΑΚ), τὸ κτηματολόγιο, τὰ ἀτομικὰ στοιχεῖα τῆς ὑποστάσεώς του (δημοτολόγιο), τὸ ποινικό του μητρῶο, τὰ στοιχεῖα κοινωνικῆς του ἀσφάλειας μέσῳ τοῦ Α.Μ.Κ.Α., ὅσα ἀφοροῦν στὴν στρατολογική του κατάσταση, ἔχει πρόσβαση στὸ πολὺ ἐξειδικευμένο καὶ ἀρίστως λειτουργοῦν ἀρχεῖο τοῦ «Τειρεσία», μέσῳ τοῦ ὁποίου οἱ Τράπεζες γνωρίζουν ἂν ἕνας πολίτης ἢ μία ἐπιχείρηση ἔχουν δυσμενῆ στοιχεῖα ἢ ὄχι καὶ δὲν τοὺς δανείζουν ἢ τοὺς κρίνουν ἀξιόχρεους καὶ τοὺς δανείζουν. Ὁρισμένα ἀπὸ τὰ ἀρχεῖα αὐτὰ δὲν ἦταν σὲ ψηφιακὴ μορφή, ἀλλὰ εἶναι ἐδῶ καὶ καιρό. Μὲ τὴν «Κάρτα τοῦ πολίτου» θὰ γίνουν ὅλα ἠλεκτρονικά, διασυνδεδεμένα, διαλειτουργικά, ὥστε ἕνας καὶ μόνο χρήστης, ἐξουσιοδοτημένος, ἀλλὰ πιθανότατα καὶ εἰσβολέας σὲ ἠλεκτρονικὰ συστήματα (εἰσβολεῖς παραβίασαν μέχρι καὶ τὰ καλύτερα προστατευμένα συστήματα τοῦ κόσμου, συστήματα μυστικῶν ὑπηρεσιῶν καὶ κυβερνήσεων), νὰ ἔχει πρόσβαση σὲ ὅλες τὶς πληροφορίες. Γι ποιό λόγο θ πρέπει ν δηγηθομε σ νοποίηση τν ρχείων; Καίριας σημασίας μάλιστα, εναι δημιουργία το ατρικο φακέλου, πο ατ τ στιγμ δν πάρχει. Τὰ πλέον προσωπικὰ δεδομένα κάθε ἀνθρώπου μετὰ ἀπὸ ἐκεῖνα τῆς συνειδήσεως, εἶναι τὰ δεδομένα τῆς ὑγείας του. Εἶναι ἀπορίας ἄξιο γιὰ ποιό λόγο θὰ πρέπει νὰ ὑπάρχουν αὐτὰ ἀποθηκευμένα λεπτομερῶς σὲ μία κάρτα ἢ μέσῳ κάρτας νὰ δίδεται πρόσβαση σὲ ἕνα σύστημα ὅπου θὰ τηρεῖται αὐτὸς ὁ φάκελος. Τ πουργεο σωτερικν μᾶς διαβεβαιώνει τι δν θ ποθηκεύονται δεδομένα γείας στν «Κάρτα το πολίτου». Μά, ατ εναι δη ποθηκευμένα! Μ τν λεκτρονικ συνταγογράφηση ατομάτως τ κράτος γνωρίζει τν κατάσταση τς γείας κάθε πολίτου. Ἡ προσβασιμότητα σὲ αὐτὰ τὰ στοιχεῖα μέσῳ τῆς «Κάρτας τοῦ πολίτου» λίγο ἐνδιαφέρον ἔχει κι ἂν ὑπάρξει στὸ μέλλον, ἀκόμη χειρότερα. Ἡ πληροφορία ὑπάρχει, τὸ κράτος γνωρίζει τὴν κατάσταση ὑγείας κάθε πολίτη καὶ δυστυχῶς κάποιος ποὺ θέλει νὰ τὴν ὑποκλέψει, μπορεῖ νὰ τὸ κάνει ἐφ᾽  ὅσον διαθέτει τὶς γνώσεις. Δυστυχῶς λοιπόν, δι τς νοποιήσεως τν ρχείων πέρχεται καταστρατήγηση τς διωτικότητας κα κατάλυση το ατεξουσίου κα τς λευθερίας το νθρώπου.
2. Μικροτσὶπ (microchip).
Ἡ «Κάρτα τοῦ πολίτου» προβλέπεται νὰ φέρει μικροτσὶπ ἢ πλινθίο. Τὸ Ὑπουργεῖο Ἐσωτερικῶν μᾶς λέγει ὅτι τὸ μικροτσὶπ θὰ χρησιμεύει γιὰ τὴν ψηφιακὴ αὐθεντικοποίηση τοῦ κατόχου της κάρτας, γιὰ τὴν ταυτοποίησή του δηλαδή, προκειμένου νὰ μπορεῖ νὰ ἀντλεῖ πιστοποιητικὰ ἀπὸ τὸ Διαδίκτυο ἢ νὰ ἔχει ἔγκυρη ψηφιακὴ ὑπογραφή. Μ δεδομένο τι προϋπόθεση εναι νοποίηση τν ρχείων, στν ποία ντιτιθέμεθα γι τος προαναφερθέντες λόγους κα χι μόνο, τί νάγκη πάρχει γι μικροτσίπ; Ἂς δοθεῖ σὲ κάθε πολίτη μία γεννήτρια κωδικῶν τύπου PIN καὶ ἂς πληκτρολογεῖ τὸ PIN συνδεόμενος μὲ τὸ σύστημα γιὰ νὰ ἀντλεῖ πιστοποιητικὰ ἢ νὰ πιστοποιεῖ τὴν ὑπογραφή του.
χρησιμότητα το μικροτσπ εναι λλη: παρακολούθηση το νθρώπου κα καταγραφ τν δραστηριοτήτων του μ τρόπο σφυκτικό, περιοριστικό, χωρς καν ν τ γνωρίζει.
Στν «Κάρτα το πολίτου» στόχος εναι ν νσωματωθε κα φοροκάρτα, πως νεγγέλλετο μέχρι τώρα. ρα, θ καταγράφονται ο συναλλαγς κάθε πολίτου, πληροφορώντας τοὺς διαχειριστὲς τοῦ συστήματος γιὰ τὸ ποῦ πῆγε, τί ἔκανε, τί ἀγόρασε, τί πούλησε, τί συνήθειες ἔχει, τί διαβάζει, ποῦ συχνάζει; Ὅσα λοιπόν, ἔλεγε ὁ Τζὸρτζ Ὄργουελ στὸ βιβλίο τοῦ «1984», θὰ ἐπαληθευθοῦν; Μὴ γένοιτο νὰ ὁδηγηθοῦμε σὲ μία κοινωνία ὅπου ὁ Μεγάλος Ἀδελφὸς θὰ παρακολουθεῖ ἀκόμη καὶ τὶς ἀνάσες μας!
Μὰ καὶ ἐὰν δὲν ἐνσωματωθεῖ ἡ φοροκάρτα διὰ τῆς ἠλεκτρονικῆς χρήσεως τῆς «Κάρτας τοῦ πολίτου», αὐτομάτως θὰ καταγράφονται ὅλες οἱ δραστηριότητες τοῦ κατόχου της. Κι ν κόμη ποτεθε λοιπόν, πς κάποιος δν χει ν κρύψει τίποτε, προοπτικὴ τῆς δι το μικροτσπ σφυκτικς παρακολουθήσεως κα μάλιστα ν γνοίᾳ το κατόχου τῆς Κάρτας, εναι φιαλτική.
Τὸ μικροτσὶπ εἶναι σύνθετο ὁλοκληρωμένο ἠλεκτρονικὸ κύκλωμα, τὸ ὁποῖο ἔχει δυνατότητα ἀποθήκευσης μεγάλου ὄγκου πληροφοριῶν, τροποποίησης καὶ συμπλήρωσης αὐτῶν. Χωρὶς νὰ εἶναι γνωστὴ ἡ ἀκριβὴς τεχνολογία ποὺ θὰ χρησιμοποιηθεῖ, πρέπει νὰ τονισθεῖ ὅτι φίσταται τεχνολογία πο δίδει τ δυνατότητα νιχνεύσεως στὸν χρο κα πομακρυσμένου λέγχου το μικροτσπ π τρίτα πρόσωπα, χωρς κὰν ν παιτεται συναίνεση το χρήστη τς κάρτας, ποία φέρει τ μικροτσίπ. Δὲν εἶναι ἀνάγκη, δηλαδή, νὰ τοποθετηθεῖ ἡ κάρτα μὲ τέτοιο μικροτσὶπ σὲ μηχάνημα ποὺ θὰ διαβάσει τὶς πληροφορίες του. Πρόκειται γι τν τεχνολογία RFID (Radio Frequency Identification), ἐνῶ συναφὴς τεχνολογία χρησιμοποιεῖται μὲ ἐμφυτεύσιμα μικροτσὶπ σὲ σκυλιὰ ἐπὶ σειρὰ ἐτῶν, ὥστε νὰ εἶναι δυνατὴ ἡ ταυτοποίησή τους, ὅταν χαθοῦν. Μὲ εἰδικὸ μηχάνημα καὶ μάλιστα ἀπὸ ἀπόσταση, διαβάζεται ὁ μοναδικὸς ἀριθμὸς κάθε σκύλου καὶ ταυτοποιεῖται ὅτι πρόκειται γιὰ τὸ συγκεκριμένο ζῶο.
Χαρακτηριστικὸ εἶναι ὅτι σχετικ μ μικροτσπ πο εναι νσωματωμένα σ κάρτες – πιστωτικς χρεωστικς – τς ποες δίδουν τράπεζες σ πελάτες τους, οἱ ὁποῖες δικαιολογοῦν τὴν χρήση τέτοιων καρτῶν λόγῳ αὐξήσεως τοῦ ἐπιπέδου ἀσφαλείας τῶν συναλλαγῶν, δν ναφέρεται τί εδους κα ποιές πληροφορίες ποθηκεύονται στ μικροτσίπ, οτε ποκαλύπτεται ατ κόμα κα σ πελάτες πο ρωτον κα διαμαρτύρονται, φθάνοντας στὸ τέλος νὰ μὴ ἀποδέχονται τὴν κάρτα καὶ προτιμώντας νὰ κάνουν συναλλαγὲς μόνο ἀπὸ τὸ ταμεῖο, ἐπειδὴ εἶναι ὑποψιασμένοι καὶ δὲν ἐπιθυμοῦν τὸ μικροτσίπ.
τεχνολογία το μικροτσπ συνεπάγεται τν καταστρατήγηση τς διωτικότητας, τν σφυκτικ λεγχο ατς, πομένως τν προσβολ το νθρωπίνου προσώπου κατ τν θεολογικ ννοια, καθς νθρωπος καταλήγει ν ταυτίζεται μ να λεκτρονικ πάρτιο. Τ χειρότερο εναι ο βάσιμοι φόβοι, τι μ τν τρόπο ατ καταστρατηγονται κυρίως τ ατεξούσιο κα λευθερία το νθρώπου, καθς ναιρεται δυνατότητα συναίνεσης κ μέρους το χρήστη τς κάρτας, πειδ τεχνολογία RFID πιτρέπει τν παρακολούθηση το νθρώπου χωρς ν τ γνωρίζει (πάρχουν μικροτσπ πο δέχονται σήματα ξ ποστάσεως στ ποα παντον!), ν εναι δυνατ τροποποίηση τν πληροφοριν πο περιέχει τ μικροτσπ χωρς τ συναίνεση το νθρώπου πο τ χρησιμοποιε. Ἀκόμα ὅμως, κι ἂν τὸ μικροτσὶπ διαβάζεται μόνο ἀπὸ συσκευὲς στὶς ὁποῖες εἰσάγεται ἡ Κάρτα, δὲν σημαίνει πὼς ἡ παρακολούθηση τοῦ ἀνθρώπου θὰ εἶναι μικρότερης σημασίας, ἀφοῦ ἕνα κέντρο ἀνὰ τὴ χώρα θὰ γνωρίζει τὶς κινήσεις καὶ τὶς ἐνέργειές του, ὅποτε χρησιμοποιεῖ τὴν Κάρτα. Τονίζεται ὅτι καὶ ἡ Κάρτα μόνιμης παραμονῆς (ἀλλιῶς «πράσινη κάρτα») τῶν ΗΠΑ δὲν φέρει ἐμφανῶς μικροτσίπ. Γιατί ἐδῶ στὴν Ἑλλάδα θὰ πρέπει νὰ ἐφαρμοσθεῖ ἡ τεχνολογία αὐτή;
3. Δὲν εἶναι ἀσφαλές.
Θὰ μποροῦσε κανεὶς νὰ πεῖ «γιὰ λόγους ἀσφαλείας ἔναντι τῶν παραχαρακτῶν». Διαβάσαμε ρεπορτὰζ στὴν ἐφημερίδα «Ἐλευθεροτυπία», (Σάββατο 30 Ὀκτωβρίου 2010, σελ. 21) τὸ ὁποῖο κάνει λόγο γιὰ ὅσα συμβαίνουν στὴ Γερμανία, πολὺ πιὸ προηγμένη τεχνολογικῶς ἀπὸ τὴν Ἑλλάδα: «Ὅμως ἔχουν ἤδη διατυπωθεῖ σοβαρὲς ἐπιφυλάξεις ὡς πρὸς τὸ πόσο πραγματικὰ ἀσφαλεῖς εἶναι οἱ νέες ἠλεκτρονικὲς ταυτότητες, ποὺ ἐξωτερικὰ μοιάζουν μὲ τὶς ἤδη ἰσχύουσες. Ἀποκορύφωμα, ὅταν τὸν περασμένο Σεπτέμβριο, χάκερ τῆς γερμανικῆς κολεκτίβας τῶν χάκερς Chaos Computer Clab (CCC) ἔκαναν σὲ ζωντανὴ τηλεοπτικὴ μετάδοση χρησιμοποιώντας βασικὰ προγράμματα spyware, μία μᾶλλον εὔκολη ἐπίδειξη τοῦ πόσο εὔκολα τὸ περιεχόμενο τοῦ ἐνσωματωμένου μικροτσὶπ μπορεῖ νὰ παραβιαστεῖ καὶ συνεπῶς νὰ ἀλλοιωθοῦν τὰ στοιχεῖα τοῦ κατόχου ταυτότητας…».
4. Ἄχρηστο τὸ μικροτσίπ.
Τὴν ἴδια ὥρα, τὰ μηχανήματα ποὺ διαθέτει ἡ Ἑλληνικὴ Ἀστυνομία, παράγουν ὄντως ἀπαραχάρακτα δημόσια ἔγγραφα, ὅπως τὰ νέα διπλώματα ὁδηγήσεως χωρὶς νὰ χρειάζεται τὸ μικροτσίπ. Στὸ περιοδικὸ «Auto Bild», ποὺ ἀσχολεῖται μὲ τὸν χῶρο τοῦ αὐτοκινήτου, διαβάσαμε στὸ τεῦχος 71, ἡμερομηνία 06/02/2009, σὲ ρεπορτὰζ μὲ τίτλο «Στὰ ἄδυτα τῆς ΕΛΑΣ – Ἡ διαδικασία ἐκτύπωσης τῶν νέων ἀδειῶν ὁδήγησης»: «Τὰ ὑπερσύγχρονα μηχανήματα (σ.σ. μέσῳ τῶν ὁποίων ἐκτυπώνονται οἱ νέες ἄδειες) κατασκευάζονται στὴν Ἰαπωνία ἀπὸ τὴν Ἑταιρεία Toppan. Ἔχουν χαρακτηριστεῖ ἀπόρρητα καὶ δὲν πωλοῦνται σὲ ἰδιῶτες, παρὰ μόνο σὲ κυβερνήσεις». Στὴ συνέχεια, λέγει ὁ ἐπικεφαλῆς τῆς Διευθύνσεως Διαβατηρίων, ὅπου ἐκδίδονται καὶ οἱ νέες ἄδειες ὁδήγησης, σὲ μέγεθος πιστωτικῆς κάρτας:
«Εἰδικὰ οἱ δικλεῖδες ἀσφαλείας πάνω στὴν εἰδικὴ μεμβράνη ἔχουν καταστήσει ΑΔΥΝΑΤΗ ΤΗΝ ΠΛΑΣΤΟΓΡΑΦΗΣΗ. Σὲ ὅσες ἀπόπειρες ἔγιναν, ἦταν τόσο χονδροειδὴς ἡ παραποίηση, ποὺ θὰ πρέπει νὰ κάνει κανεὶς μεγάλη προσπάθεια, γιὰ νὰ μὴν τὴν διαπιστώσει.
- ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΣ: Ἔχει γίνει μεγάλη κουβέντα σχετικὰ μὲ τὴν ὕπαρξη ἢ ὄχι μικροτσὶπ πάνω στὶς ἄδειες ὁδήγησης.
– ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗΣ ΔΙΑΒΑΤΗΡΙΩΝ: Στὴν παροῦσα φάση ἀποφασίστηκε ἀπὸ τὸ ἁρμόδιο Ὑπουργεῖο Μεταφορῶν νὰ προχωρήσει ἡ ἔκδοση ἄδειας χωρὶς τὴν τοποθέτηση μικροτσίπ. Δὲν ἔχουν ἀποφασιστεῖ ἀκόμη ποιά θὰ εἶναι τὰ χαρακτηριστικὰ ποὺ θὰ φέρει ἀλλὰ καὶ οἱ τεχνικὲς προδιαγραφές του. Δὲν ὑπάρχει οὔτε bar code, οὔτε κάποια ἄλλα μέτρα ἀσφαλείας».
Καλῶς λοιπόν, δὲν μπῆκε μικροτσὶπ στὶς νέες ἄδειες ὁδήγησης. Διότι δὲν χρειάζεται, ἐπειδὴ διαθέτουν τόσο προηγμένα χαρακτηριστικὰ ἀσφαλείας, χωρὶς μικροτσίπ, χωρὶς  bar code, ὅπως ὁμολογεῖ ὁ ἁρμόδιος διευθυντὴς τῆς Ἀστυνομίας, μὲ ἀποτέλεσμα νὰ καθίσταται ἀδύνατη ἡ πλαστογράφησή τους. Τότε, ποιά ἡ ἀναγκαιότητα γιὰ μικροτσίπ; Ποιός τὰ προωθεῖ ὅλα αὐτά; Ἕνα ἁπλὸ κομμάτι πλαστικὸ μὲ ὅλες τὶς δικλεῖδες ἀσφαλεῖες καὶ τὰ στοιχεῖα μας ἐπάνω εἶναι ἐπαρκὲς γιὰ τὴν ταυτοποίησή μας, χωρὶς φυσικὰ κανένα μικροτσίπ.
5. Καταδότης!
Διὰ τοῦ μικροτσὶπ ἡ ἐνοποίηση τῶν ἀρχείων ἡ «Κάρτα τοῦ πολίτη» δυστυχῶς, δὲν εἶναι τίποτε ἄλλο παρὰ καταδότης τοῦ πολίτη! Οἱ Ἕλληνες Ὀρθόδοξοι Χριστιανοί, ὑπερήφανοι καὶ γιὰ τὶς δυὸ ἰδιότητες, δὲν εἶναι μοσχάρια τοῦ Φὰρ Οὐέστ, ποὺ τὰ μάρκαραν μὲ πυρωμένο σίδηρο, γιὰ νὰ δεχτοῦν τὸ μαρκάρισμά τους μὲ τὸ μικροτσὶπ τῆς ἀσφυκτικῆς παρακολούθησης.
Εναι χι μόνο θέμα σεβασμο πρς τ πρόσωπο το νθρώπου κατ τὴν θεολογικ ννοια, λλ κα ζήτημα δημοκρατίας. Θὰ συμφωνήσουμε μὲ τὴν ἄποψη τοῦ κ. Γιώργου Καμίνη, Πανεπιστημιακοῦ Καθηγητῆ, μέχρι προσφάτως Συνηγόρου τοῦ Πολίτη καὶ ἐκλεγέντος Δημάρχου Ἀθηναίων, ὅπως τὸ διετύπωσε στὸ «Βῆμα Ἰδεῶν», 01/01/2008 (οἱ ἐπισημάνσεις δικές μας): «Ἀπὸ τὴν ἐποχὴ τῆς Γαλλικῆς Ἐπανάστασης ἄρχισαν σταδιακὰ νὰ κατοχυρώνονται κάποια ἰδιωτικὰ ἀπόρρητα: στὴν ἀρχὴ τὸ ἀπόρρητο τῶν ἐπιστολῶν καὶ στὴ συνέχεια ἡ ἐξέλιξη τῶν συναλλακτικῶν ἠθῶν καὶ τῶν κοινωνικῶν ἀντιλήψεων ἐπέβαλε τὴν προστασία καὶ ἄλλων πεδίων ἰδιωτικότητας, ὅπως εἶναι τὸ ἰατρικὸ ἀπόρρητο, τὸ καθῆκον ἐχεμύθειας ποὺ βαρύνει κάποιους ἐπαγγελματίες (λ.χ. τοὺς δικηγόρους) κ.ἄ. Μολονότι διαρκῶς διευρυνόταν ὁ κύκλος τῶν ἀπορρήτων ἢ ἀκόμη καὶ κάποια ἤδη συνταγματικῶς κατοχυρωμένα ἀπόρρητα προσλάμβαναν νέο περιεχόμενο (λ.χ. τὸ ἀπόρρητο τῶν ἐπιστολῶν ἐπεκτάθηκε στὴν τηλεγραφικὴ καὶ τηλεφωνικὴ ἐπικοινωνία), ἡ σχέση κανόνα – ἐξαίρεσης παρέμεινε ἀναλλοίωτη: Ἡ δημοσιότητα ἦταν ὁ κανόνας καὶ τὸ ἀπόρρητο ἡ ἐξαίρεση. Ὁ πολίτης παρέμεινε ἐκτεθειμένος στὰ φῶτα τῆς δημοσιότητας, μὲ τὴν ἐπιφύλαξη κάποιων σαφῶς ὁριοθετημένων ἀπὸ τὸν νομοθέτη, μεμονωμένων θυλάκων ἐμπιστευτικότητας.
Ὅμως, μετὰ τὸν Β´ Παγκόσμιο Πόλεμο ἡ σχέση κανόνας – ἐξαίρεση ἄρχισε βαθμιαία νὰ ἀνατρέπεται κατὰ βάση γιὰ δυὸ λόγους: ἀφ᾽ ἑνὸς λόγῳ τοῦ γιγαντισμοῦ τῆς δημόσιας διοίκησης καὶ ἀφ᾽ ἑτέρου λόγῳ τῆς ραγδαίας ἀνάπτυξης τῆς τεχνολογίας. Ἡ δημόσια διοίκηση εἶναι πλέον πανταχοῦ παροῦσα. Τὸ κράτος ἐποπτεύει σχεδὸν ὅλες τὶς κοινωνικὲς δραστηριότητες καὶ γι’ αὐτὸ πρέπει νὰ ἀντλεῖ διαρκῶς πληροφορίες ἀπὸ τοὺς ἰδιῶτες. Ὁ κίνδυνος μίας «πανοπτικῆς δημόσιας διοίκησης» ἀρχίζει νὰ γίνεται αἰσθητός. Παράλληλα, οἱ δυνατότητες τῶν ἠλεκτρονικῶν ὑπολογιστῶν νὰ ἀποθηκεύουν, νὰ ἀνταλλάσσουν καὶ νὰ συνδυάζουν πληροφορίες αὐξάνονται μὲ γεωμετρικὴ πρόοδο, μὲ συνέπεια κάθε πληροφορία, ποὺ ἀφορᾶ ἕνα πρόσωπο, νὰ μπορεῖ κατάλληλα συνδυαζόμενη μὲ ἄλλες νὰ συμβάλει στὴν δημιουργία τοῦ «ἀτομικοῦ του προφίλ». Ἄπειρες πληροφορίες γιὰ τὴν προσωπικότητα καὶ τὴν δράση ἑνὸς ἀνθρώπου, ἀπὸ τὶς πιὸ ἐμπιστευτικὲς μέχρι τὶς πιὸ δημόσιες, ἀπὸ τὶς πλέον ἀσήμαντες ἕως τὶς πιὸ σημαντικές, μποροῦν νὰ συνδυαστοῦν, προκειμένου νὰ σχηματιστεῖ τὸ «ψηφιακὸ μωσαϊκό τοῦ ἀνθρωπίνου προσώπου». Δυσοίωνη προοπτική, τὴν ὁποία ἐνισχύουν οἱ ἐπιστημονικὲς καὶ τεχνολογικὲς ἐξελίξεις σὲ ἄλλα τέσσερα κρίσιμα πεδία: α) στὶς ἐπικοινωνίες, β) στὰ τεχνικὰ μέσα ἐπιτήρησης καὶ παρακολούθησης τῆς ἀνθρώπινης δράσης (ἐντοπισμός, ἀποτύπωση καὶ ἀναπαραγωγὴ εἰκόνας καὶ ἤχου), γ) στὴν γενετικὴ καὶ δ) στὶς βιομετρικὲς μεθόδους ταυτοποίησης τῶν προσώπων (π.χ. γενετικὸ ἀποτύπωμα).
Ἡ συρροὴ ὅλων αὐτῶν τῶν ἐξελίξεων δὲν ὑποβαθμίζει μὲν τὴν διάκριση μεταξὺ ἀπορρήτων καὶ μὴ ἀπορρήτων προσωπικῶν πληροφοριῶν, ἀναδεικνύει ὡστόσο παράλληλα τὸ γεγονὸς ὅτι κάθε ἄνθρωπος πρέπει κατ’ ἀρχὴν νὰ ἐξουσιάζει ὁ ἴδιος ὅλες τὶς πληροφορίες ποὺ τὸν ἀφοροῦν. Ἕνα νέο ἀνθρώπινο δικαίωμα ἀρχίζει νὰ ἀναδύεται ἤδη ἀπὸ τὰ τέλη τῆς δεκαετίας τοῦ  60, τὸ δικαίωμα στὸν πληροφοριακὸ αὐτοκαθορισμό. Καθένας πλέον διακαιοῦται νὰ γνωρίζει τὸ ἐὰν κάποιος κατέχει μία πληροφορία γιὰ τὸν ἴδιο, ποιός εἶναι αὐτός, πῶς καὶ πότε ἀπέκτησε τὴν πληροφορία, γιὰ ποιόν σκοπὸ κ.τ.λ. Τὸ δικαίωμα αὐτὸ δὲν εἶναι, ἀσφαλῶς, ἀπεριόριστο. Ἡ ἄσκησή του πρέπει νὰ ἐναρμονιστεῖ μὲ τὰ δικαιώματα τῶν ἄλλων. Ἐκ τῶν πραγμάτων, τὸ δικαίωμα στὸν πληροφοριακὸ αὐτοκαθορισμὸ ἀπειλεῖται ὄχι μόνο ἀπὸ τὸ κράτος ἀλλὰ καὶ ἀπὸ τοὺς ἰδιῶτες. Γιὰ τὴν πλειονότητα τῶν πολιτῶν πάντως ὁ βασικὸς κίνδυνος προέρχεται ἀπὸ τὸ κράτος, καὶ μάλιστα ἀπὸ τὴ δημόσια διοίκηση, ἀφοῦ μὲ αὐτὴν διατηρεῖ καθημερινὰ ὁ πολίτης πλῆθος συναλλαγῶν».
Κατόπιν τούτων, ἡ χρήση τοῦ ἐπισφαλοῦς μικροτσὶπ στὴν «Κάρτα τοῦ Πολίτη», ποὺ τὸ παραβιάζουν ἀκόμη καὶ ἐνθουσιώδεις ἐρασιτέχνες καὶ ἡ ὁποία ὁδηγεῖ στὴν ἀσφυκτικὴ παρακολούθηση τῆς δραστηριότητας τοῦ ἀνθρώπου εἶναι ἐντελῶς περιττὴ ἀλλὰ καὶ ἐπιβαρυντικὴ γιὰ τὸν πολίτη. Ἀντιτιθέμεθα σὲ αὐτήν, ὅπως ἀντιτιθέμεθα καὶ στὴν ἑνοποίηση τῶν ἀρχείων ποὺ ὑπάρχουν γιὰ κάθε πολίτη.
Ο ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΗΣ
† Ο ΑΙΤΩΛΙΑΣ  ΚΑΙ  ΑΚΑΡΝΑΝΙΑΣ  ΚΟΣΜΑΣ
ΠΗΓΗ: AMEN.GR
 ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ

Τετάρτη 8 Δεκεμβρίου 2010

Νέα ἀναβολή στή λήψη συνοδικῆς ἀπόφασης γιά τήν Κάρτα τοῦ Πολίτη


Η πολυαναμενόμενη οριστική τοποθέτηση της Συνόδου για την Κάρτα του Πολίτη δεν πραγματοποιήθηκε ούτε και σήμερα. Το Ανακοινωθέν που εξέδωσαν οι Συνοδικοί Μητροπολίτες μεταθέτει για μια ακόμη φορά τη λήψη απόφασης στο μέλλον. Η παρακολουθούσα "με ανύστακτο ενδιαφέρον" το θέμα Σύνοδος αντί να καθησυχάσει τον πιστό λαό για την Κάρτα του Πολίτη, δημιουργεί πολύ μεγάλη ανησυχία στους πιστούς για το μέγεθος της συνοδικής αναποφασιστικότητας και του αρχιεπισκοπικού φιλοκυβερνητισμού. Είναι απορίας άξιον πως μετά από τις αντιδράσεις τόσων πιστών, κληρικών, θεολόγων και άλλων επιστημόνων αλλά και μετά τις σαφείς κατά της Κάρτας τοποθετήσεις πλήθους Ιεραρχών και των συνάξεων των κληρικών τους, πως μετά από όλα αυτά η Σύνοδος δεν ξεκαθαρίζει την αντίθεσή της προς την προτεινόμενη Κάρτα του Πολίτη.....
Η διαβούλευση για την Κάρτα τελειώνει σε λίγες μόνο μέρες (12/12/2010) και η Σύνοδος αναμένει το σχετικό νομοσχέδιο για να τοποθετηθεί οριστικά. Δεν ανέγνωσαν οι Συνοδικοί και η συσταθείσα για το θέμα επιτροπή τα κείμενα του καθηγητή Τσελεγγίδη, άλλων νομικών και επιστημόνων; Δεν αφουγκράστηκαν την κραυγή του πιστού λαού που διατρανώνει την άρνησή του στην παραλαβή της Κάρτας; Αντί όλων αυτών, δείχνουν εμπιστοσύνη στους κυβερνητικούς αξιωματούχους; Δεν πείσθηκαν ακόμη για την κυβερνητική γραμμή προώθησης στην πατρίδα μας των ιδεών και των μεθόδων της Νέας Τάξης πραγμάτων;

Νῖκος Νικολόπουλος (βουλευτής Αχαΐας): "Ή κάρτα τοῦ πολίτη ἤ ἡ ἐξόντωση τοῦ πολίτη".


Κοινοβουλευτική παρέμβαση Ν.Νικολόπουλου μετά την απόταξη αστυνομικού που αρνήθηκε να την παραλάβει

Το θέμα των επιπτώσεων στους πολίτες από την άρνηση παραλαβής της «κάρτας του πολίτη» ανοίγει στη Βουλή με Ερώτησή του και Αίτηση Κατάθεσης Εγγράφων ο βουλευτής Αχαΐας Νίκος Ι. Νικολόπουλος, με αφορμή την απόταξη από το Αστυνομικό Σώμα του αρχιφύλακα Δημήτρη Ανδρέακου, ο οποίος είναι ο πρώτος Έλληνας που αρνήθηκε να την παραλάβει για καθαρά θρησκευτικούς λόγους.
Ο κ. Νικολόπουλος, ερωτά τους Υπουργούς Προστασίας του Πολίτη και Εσωτερικών, "αν είναι αλήθεια ότι απετάχθη ο αστυνομικός, επικαλούμενος θρησκευτικούς λόγους και ποια προσωπικά δεδομένα περιέχει η κάρτα, ζητώντας να κατατεθεί η απόφαση της πειθαρχικής επιτροπής και όλα τα σχετικά έγγραφα."
«Ο αστυνομικός αποτάχθηκε από την Υπηρεσία του επειδή δεν παραλαμβάνει την «κάρτα του πολίτη» για καθαρά θρησκευτικούς λόγους. Αυτό ήταν το φοβερό «παράπτωμά» του για το οποίο τον απέταξαν από την Υπηρεσία του. Στην πειθαρχική επιτροπή συμμετέχουν πέντε αστυνομικοί εκ των οποίων τέσσερις υψηλόβαθμοι. Στην απολογία του σε αυτή την επιτροπή ισχυρίσθηκε ότι η κάρτα θα περιέχει απόρρητα στοιχεία για το άτομό του στα οποία δεν θα έχει πρόσβαση ο κάτοχος της κάρτας. Ο αστυνομικός είναι έγγαμος με δύο παιδιά, δεν πήρε καμία αποζημίωση και δεν υπάρχει πρόβλεψη ούτε για ασφαλιστική κάλυψη. Η νομοθεσία βάσει της οποίας απετάχθη ο αστυνομικός παραβαίνει θεμελιώδη άρθρα του Συντάγματος όπως είναι η θρησκευτική ελευθερία. Ζούμε στην περίοδο Παπανδρέου στην οποία όλοι έχουν δικαιώματα εκτός από τους Έλληνες και τους χριστιανούς», αναφέρει στην Ερώτησή του ο κ. Νικολόπουλος.
Ο Βουλευτής, αναφέρεται στην κατάσταση που επικρατεί για το θέμα στο Ηνωμένο Βασίλειο, όπου οι πολίτες αντέδρασαν διαμαρτυρόμενοι με κάθε τρόπο και πέτυχαν την κατάργηση των Ηλεκτρονικών Βιομετρικών Ταυτοτήτων.
«Σύμφωνα με δημοσίευμα του BBC, η νέα Κυβέρνηση θα περάσει πρώτα την σχετική νομοθεσία για την κατάργηση του προγράμματος των νέων ηλεκτρονικών ταυτοτήτων από τη Βουλή και σκοπεύει να έχει επιτύχει την κατάργησή τους μέχρι τον Αύγουστο. Προγραμματίζουν την ακύρωση της λειτουργίας των ήδη κυκλοφορούντων νέων ταυτοτήτων μέχρι την 3η Σεπτεμβρίου και, σύμφωνα με δηλώσεις Υπουργών, θα καταστραφούν όλα τα ψηφιακά αρχεία των ταυτοτήτων αυτών. Επίσης, όσοι αγόρασαν τις νέες ταυτότητες δεν θα αποζημιωθούν για τα χρήματα που κατέβαλαν για την αγορά τους.»
«Η κατάργηση έρχεται έπειτα από την αντίδραση των Βρετανών πολιτών κατά της άνευ προηγουμένου καταστρατήγησης των προσωπικών ελευθεριών μέσω της νέας ηλεκτρονικής ταυτότητας, η οποία περιέχει πολλά βιομετρικά δεδομένα, φωτογραφία, δακτυλικά αποτυπώματα και επιπλέον προσωπικά δεδομένα σε αόρατο ηλεκτρονικό τσιπ. Στην Ελλάδα, η κυβέρνηση διά του κ. Ραγκούση μάς διέταξε ότι όλοι οι Έλληνες πολίτες μέχρι το τέλος του 2011 θα πρέπει υποχρεωτικά να παραλάβουν την κάρτα του πολίτη. Πρώτοι απ’ όλους θα πρέπει να πάρουν την κάρτα τα Σώματα ασφαλείας, ενώ αν δεν την πάρουν απειλούνται με απόλυση», δήλωσε ο κ. Νικολόπουλος.
ΑΚΤΙΝΕΣ