Διαμάχη τῆς Μόσχας μέ Φανάρι γιά τή Σουμελᾶ

Ο κ. κ. Βαρθολομαίος κέρδισε διεθνώς τις εντυπώσεις για τη Θεία Λειτουργία
Τοῦ Σταύρου Tζίμα

H διελκυστίνδα Φαναρίου - Μόσχας για το ποιος θα «πιστωθεί » την επαναλειτουργία της Ιεράς Μονής Σουμελά ρίχνει σκιές στη λαμπρή τελετή της περασμένης Κυριακής στην Τραπεζούντα που σκόρπισε συγκίνηση στους απανταχού ορθόδοξους χριστιανούς. Η παρουσία του Οικουμενικού Πατριάρχη κ. Βαρθολομαίου στη Θεία Λειτουργία, με τον εμπνευσμένο λόγο και τις προσεκτικές αναφορές στη Μόσχα και την Αγκυρα, δεν άφησε περιθώρια αμφισβήτησης στο επίπεδο των εντυπώσεων και της καταξίωσης στις καρδιές των πιστών. Ομως οι Ρώσοι αισθάνθηκαν ότι δεν πήραν το «μερίδιο» που θεωρούν ότι τους ανήκει και η σοβούσα διαμάχη εκδηλώθηκε ανοιχτά.

Διά του βουλευτή της Ρωσικής Δούμας και πρόεδρου της Ομοσπονδίας Ελλήνων της Ρωσίας, κ. Ιβάν Σαββίδη η ρωσική πλευρά προέβη σε ευθεία αμφισβήτηση του πρωταγωνιστικού ρόλου του Οικουμενικού Πατριάρχη στο άνοιγμα της μονής και στην οργάνωση του προσκυνήματος.

«Ο πρωτεργάτης είναι η Ομοσπονδία Ελληνικών Κοινοτήτων της Ρωσίας, με επικεφαλής τον βουλευτή της κρατικής Δούμας της Ρωσικής Ομοσπονδίας Ιβάν Σαββίδη», σημειωνόταν σε ανακοίνωση που εξέδωσε το Συμβούλιο Απόδημου Ελληνισμού Ανατολικής Ευρώπης του οποίου επίσης προεδρεύει ο κ. Σαββίδης...

Ηταν απάντηση στην εικόνα που είχε κάνει νωρίτερα τον γύρο του κόσμου και η οποία εμφάνιζε τον Οικουμενικό Πατριάρχη ως τον άνθρωπο που με τη ζυγισμένη πολιτική και τις άοκνες προσπάθειές του έπεισε την κυβέρνηση του Ταγίπ Ερντογάν να επιτρέψει το άνοιγμα χριστιανικών ναών στην Τουρκία και ειδικά αυτού στο όρος Μελά που κρύβει ισχυρούς συμβολισμούς για τον ποντιακό Ελληνισμό, αλλά και τον τούρκικο εθνικισμό.

Ενδεικτικό του κλίματος που κυριάρχησε αποτελεί και το γεγονός ότι στο Ιερό της εκκλησίας όπου λειτούργησε ο Πατριάρχης εμφανίστηκαν... δύο εικόνες, πιστά αντίγραφα, της Παναγίας Σουμελά. Το ένα, προερχόμενο από το μοναστήρι της Σουμελά στο Βέρμιο, μεταφέρθηκε από τον κ. Σαββίδη και το άλλο είχε φτάσει από το Φανάρι.

Aντίγραφο της εικόνας της Παναγίας Σουμελά μεταφέρθηκε για πρώτη φορά στην Τραπεζούντα και από εκεί στο μοναστήρι του όρους Μελά τον Δεκαπενταύγουστο του 2008. Οργανωτής του προσκυνήματος ο κ. Ιβάν Σαββίδης, ακολουθούμενος από Ρώσους ιερείς που είχε φέρει μαζί του.

Το Φανάρι απείχε από την όλη διαδικασία, καθώς δεν υπήρχε σχετική άδεια από την τουρκική κυβέρνηση και μάλιστα φέρεται να απαγόρευσε την ύστατη στιγμή σε αντιπροσωπεία Αγιορειτών να συνοδεύσει την εικόνα στο μοναστήρι, όπως είχε σχεδιαστεί αρχικά.

Ακολούθησε την επόμενη χρονιά η ίδια διαδικασία, πάλι με τον ομογενή βουλευτή να πρωτοστατεί στην οργάνωση προσκυνήματος, με τη διακριτική, αυτή τη φορά, συμμετοχή εκπροσώπου του Πατριαρχείου.

Μπορούσε ο Ιβάν Σαββίδης να επιχειρήσει «απόβαση» ορθόδοξων χριστιανών και να εγκαταστήσει, έστω για λίγο, την εικόνα της Παναγίας στην καρδιά του τούρκικου εθνικισμού, χωρίς να έχει πίσω του την ρωσική ισχύ που ιστορικά δεν άφησε ποτέ, ακόμη και την περίοδο του κομμουνισμού, τη θρησκεία έξω από το γενικότερο παιχνίδι επιρροής στην ευρύτερη περιοχή;

Από δύσκολο έως αδύνατο, υποστηρίζουν όσοι γνωρίζουν τη σύνθετη τουρκική πραγματικότητα. Μετά και το δεύτερο οργανωμένο προσκύνημα ετέθη ζήτημα νόμιμης τέλεσης Θείας Λειτουργίας, αφού έως τότε γινόταν μια απλή δέηση και την υπόθεση πήρε στα χέρια του ο κ.κ. Βαρθολομαίος, με τον Ιβάν Σαββίδη να δραστηριοποιείται, έχοντας πίσω του το Κρεμλίνο και το πανίσχυρο Πατριαρχείο Μόσχας.

Οι προσπάθειες καρποφόρησαν στο πλαίσιο και του γενικότερου τουρκικού ανοίγματος σε ζητήματα θρησκευτικών ελευθεριών, αλλά οι διαγκωνισμοί δεν έλειψαν για το ποιος θα καρπωθεί την επιτυχία.

Η επιφυλακτικότητα του Φαναρίου για την εμπλοκή της Μόσχας ήταν διάχυτη και κατά την τελετή της περασμένης Κυριακής. Ο κ.κ. Βαρθολομαίος φέρεται ειπών, στην παρατήρηση στενού του συνεργάτη για τη μαζική και οργανωμένη παρουσία Ρώσων πιστών στο προαύλιο της εκκλησίας -ο Ιβάν Σαββίδης είχε εξασφαλίσει τις περισσότερες προσκλήσεις- ότι «αυτοί ήταν σε θέση να κάνουν μόνοι τους την λειτουργία».

ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ (22-08-2010)

"Σήμερα ζoῦμε ἕνα κορυφαἶο θρησκευτικό καί ἱστορικό γεγονός" (Οἰκουμενικός Πατριάρχης Βαρθολομαῖος)

"Ηνώθη και πάλιν, μετά από εννέα δεκαετίας, η αγιοτόκος γη του Πόντου με τον ουρανόν"

Κυριακή, 15 Αύγουστος 2010

Συντάχθηκε απο τον/την Αιμίλιος Πολυγένης 11:31

Με λαμπρότητα τελείτε αυτή την ώρα η Πατριαρχική Θεία Λειτουργία στην ιστορική Μονή της Παναγίας Σουμελά, η οποία είναι η πρώτη λειτουργία από το 1922.
Από το πρωί χιλιάδες έφτασαν στον μοναστήρι για να προσκυνήσουν την εικόνα της Παναγίας Σουμελά, αλλά και να λάβουν την ευλογία του Προκαθημένου της Ορθοδοξίας.
Ο Οικουμενικός Πατριάρχης, προσερχόμενος, έγινε δεκτός με χειροκροτήματα και την επευφημία "Άξιος, Άξιος".

Εν συνεχεία χαιρέτισε πιστούς, ευλόγησε μικρά παιδιά, προσκύνησε αντίγραφο της εικόνας της Παναγίας Σουμελά και το ιερό Ευαγγέλιο και εισήλθε στο καθολικό της μονής που κοσμείται με περίφημες τοιχογραφίες και ενεδύθη την αρχιερατική στολή.
Της Θείας Λειτουργίας προηξήρχε ο Οικουμενικός Πατριάρχης συμπαραστατούμενος από τον Μητροπολίτη Δράμας κ. Παύλο και τον Επίσκοπο Ποντόλσκ κ. Τύχων.
Επίσης, παρέστησαν συμπροσευχόμενοι οι Μητροπολίτες Νεαπόλεως Βαρνάβας, Μεσσηνίας Χρυσόστομος και Ηλιουπόλεως Θεόδωρος (Πατριαρχείο Αλεξανδρείας).
Με δάκρυα στα μάτια απευθύνθηκε ο Οικουμενικός Πατριάρχης κ. Βαρθολομαίος στα «καραβάνια» προσκυνητών όπως χαρακτηριστικά ανέφερε, σχετικά με την σημερινή ιστορική θεία λειτουργία στο Όρος Μελά.
«Όσοι είσθε μαζί μας νοερώς η τηλεοπτικώς αυτήν την στιγμήν, αυτό το «πανηγυριζέτωσαν οι θεόφρονες», του ιερού υμνογράφου εφέτος προσλαμβάνει δια την Μητέρα Εκκλησίαν της Κωνσταντινουπόλεως και τα ανά τον κόσμον ευσεβή τέκνα της νέας διαστάσεις! Συγκλονιστικάς θα έλεγα διαστάσεις!!», τόνισε μεταξύ άλλων ο Οικουμενικός Πατριάρχης.
Εν συνεχεία ο Προκαθήμενος της Ορθοδοξίας φανερά συγκινημένος, τόνισε: «Μετά από ογδόντα οκτώ έτη ληθάργου και σιωπής, «αητέτς επαραπέτανεν ψηλά σα επουράνια» και ιδού ότι, κατόπιν της αδείας των εντίμων τοπικών αρχών της Τουρκίας, τας οποίας και δια τούτο και επαινούμεν και ευγνωμόνως ευχαριστούμεν, εδώ, εις το όρος Μελά, εις το παλλάδιον της Θεομητορικής ευλαβείας του Πόντου, της Καππαδοκίας, όλης της Μικράς Ασίας, της Νοτίου Ρωσσίας, της Ουκρανίας και των Παραδουναβίων Χωρών, εις την πανίερον Πατριαρχική ημών και Σταυροπηγιακή Μονή της Υπεραγίας Θεοτόκου της Σουμελιώτισσας, έστω και χωρίς «λαλίαν» από τα τέως «τρανταπέντε σήμαντρα και τα δεκοχτώ καμπάνας» του άσματος, ακούσθηκε και πάλιν γλυκύτατον το «Πεποικιλμένη τη θεία δόξη η ιερά και ευπρεπής, Παρθένε, μνήμη σου», ακούσθηκε ξανά το παρήγορον «εν τη Γεννήσει την παρθενίαν εφύλαξας, εν τη Κοιμήσει τον κόσμον ου κατέλιπες, Θεοτόκε».
«Τελείται και πάλιν η Θεία Λειτουργία, και μάλιστα Πατριαρχική, του Θεού επιφυλάξαντος εις την ημετέραν Μετριότητα την μεγάλην συγκίνησιν και χαράν, την μεγάλην αυτήν ευλογία την οποίαν μόνον εις τα όνειρά της είδε μακρά σειρά εκ των αοιδίμων σεβασμίων προκατόχων μας Οικουμενικών Πατριαρχών. «Ίδετε, λαοί και θαυμάσατε!!! Το όρος γαρ το άγιον και εμφανέστατον Θεού», το Ποντιακόν Θεομητοροσκέπαστον όρος Μελά, και πάλιν, όπως και εις τους παλαιούς χρόνους της ανθήσεως εδώ της χριστιανικής ευσεβείας και του Μοναχισμού, «εφ’ ύπερθεν αίρεται, ουρανός επίγειος, εν επουρανίω και αφθάρτω χθονί οικιζόμενος»,  πρόσθεσε ο Οικουμενικός Πατριάρχης Βαρθολομαίος.
Επίσης, ο Οικουμενικός Πατριάρχης αναφέρθηκε και στα χρόνια που δεν λειτούργησε το Μοναστήρι της Παναγίας Σουμελά, τονίζοντας ότι «Ηνώθη και πάλιν, μετά από εννέα περίπου δεκαετίας, η αγιοτόκος και αγιοτρόφος γη του Πόντου με τον ουρανόν! Άγγελοι και Αρχάγγελοι, Όσιοι και Μάρτυρες και Ιεράρχαι, πνεύματα δικαίων τετελειωμένα, ψυχαί ευσεβώς κεκοιμημένων πατέρων μας αναρίθμητοι, συμπροσεύχονται σήμερον μαζί μας, άδοντες και άδουσες  εν ευφροσύνη εξαίσιον ύμνον προς την Αρχοντοδέσποιναν του Πόντου, της Σουμελά την Παναγίαν!
"Πανηγυρίζουν με έξαλλον χαράν οι Άγιοι Κτήτορες της Μονής Βαρνάβας και Σωφρόνιος, ο Όσιος Χριστοφόρος, οι γείτονες Τίμιος Πρόδρομος του Βαζελώνος, Άγιος Γεώργιος Περιστερεώτας από το Πυργί και Άγιος Ευγένιος της Τραπεζούντος. Σκιρτούν από αγαλλίασιν αι μακάριαι ψυχαί των αοιδίμων Μεγάλων Κομνηνών, Ιωάννου του Β , Αλεξίων Β  και Γ , Βασιλείου και Μανουήλ του Γ, ως και των Σκαρλάτου, Στεφάνου και Ιωάννου Υψηλάντου, των μακαριστών Ηγεμόνων των Παραδουναβίων Χωρών, και συμψάλλουν μαζί μας "ωδήν την εξόδιον" εις την Θεομήτορα", συνέχισε ο Οικουμενικός Πατριάρχης Βαρθολομαίος.
Με δάκρυα στα μάτια ο κ. Βαρθολομαίος, συνέχισε «Παιδιά της Παναγίας σεις που συρέυσατε σήμερα Σουμελά, σ  αυτό το μέγα μοναστήρι που έχτισαν καλόγεροι, λαός και βασιλιάδες. Σήμερα ζούμε ένα κορυφαίο θρησκευτικό και ιστορικό γεγονός. Σήμερα σταματούν «τα δάκρε τσι Παναΐας» καθώς υποδέχεται εδώ πολυάριθμα τα παιδιά της «εκ δυσμών, και βορρά, και θαλάσσης, και εώας».
"Σήμερα ο Πόντος γίνεται πραγματικά Εύξεινος καθώς δέχεται καραβάνια ολόκληρα προσκυνητών που γεμίζουν τους δρόμους και τα δρομάκια και τες ανωφέρειες και τες πλαγιές των βουνών που οδηγούν στον ιερό βράχο όπου η Παναγία η Σουμελιώτισσα θρονιασμένη εδώ ψηλά, στάζει το ιερό δάκρυ γύρω από προσευχές και λιβανωτά, όπως έγραφε ο νοσταλγός ακριβώς πριν από 90 χρόνια".
Κλείνοντας, ο Πατριάρχης την ομιλία του, μεταξύ άλλων τόνισε: "Όλα αυτά τα 88 χρόνια της σιωπής η ακοίμητος κανδήλα της μνήμης και της ευλαβείας προς την Σουμελιώτισσα έκαιε και φώτιζε και καθοδηγούσε την πορεία όλων των Ποντίων, όλων των Ρωμηών, όλων των Ορθοδόξων, που έλεγαν στην προσευχή τους - «Σουμελά μας Παναγία, την εικόνα σου εγώ, τη σεπτή και την αγία, έρθα για να προσκυνώ!!"
Τέλος, να σημειωθεί, ότι ο Οικουμενικός Πατριάρχης κ. Βαρθολομαίος μίλησε στο τέλος της ομιλίας του και στην τουρκική γλώσσα.

Πηγή: http://www.romfea.gr